منظورش اشراقیون است ، در صورتیکه رواقیون گروهی بودند قبل از سقراط و در رأسشان هم شخصی بود بنام زنون ، رواقی و در تاریخ فلسفه امروز اساسا او را ماتریالیست هم میدانند . راسل و امثال او که او را ماتریالیست‌ میدانند . پیروان افلاطون را آکادمی‌ها می‌دانند ، و اینها اساسا مخالف‌ آنها بودند . ولی میگویند رواقیها در نهایت امر گرایش افلاطونی پیدا کردند ، اما بالاخره رواقی غیر از افلاطونی است . در فلسفه افلاطون ، مسئله‌ مثل ، یک امر مسلمی است در صورتیکه رواقیون مخالف این رأی هستند . در اواخر ، اینها گرایشی به نظریه افلاطون پیدا کردند . یک امپراطوری هم‌ داشتند به نام اورلیوس که مقارن حضرت مسیح بود که غیر از مأمون پادشاه‌ فیلسوف غیر از او سراغ نداریم .
در ملل و نحل شهرستانی ، افلاطون را بعنوان مشائی یاد میکند ، و در وجه‌ تسمیه مشائی ، نسبتی را که به ارسطو میدهند به افلاطون نسبت میدهد . که‌ در حال قدم زدن تعلیم میداد . خلاصه اینکه نسبتهائی که در کتابهای ما میدهند ، معلوم نیست با واقع مطلب انطباق داشته باشد در خود کتابهای‌ افلاطون که من مطالعه کردم و همچنین " تاریخ فلسفه " هومن ، هیچ اثری از این فکر اشراقی در او نیست ، ولی در تاریخ فلسفه نویسها ، تنها راسل‌ است که افلاطون را مثل مسلمین اشراقی معرفی میکند . بله ، فیثاغورث یک‌ روش عرفانی داشته و او مسافرتهای زیادی هم به مشرق زمین کرده ، و مرکز اشراق هم مشرق زمین بوده و میگویند او هم عقاید اشراقی را از مشرق گرفته‌ ، و همین مطلب ظاهرا باعث تصور اشراقی بودن افلاطون شده ، چون افلاطون ، خیلی مطالب از فیثاغورث گرفته . ولی خوب ، این تنها باعث حدسی میشود والا از این راه اطمینان نمیشود پیدا کرد ، چون در کتابهای افلاطون ، مثلا " جمهوریت " اثری از این فکر نیست .
پس از افلاطون ، ارسطو هم این کلمه را بکار برد و در منطق خودش که سه‌ تا از صناعات خمس [١] [ یعنی ] برهان ، جدل و سفسطه ] را نام می‌برد میان برهان و جدل تفکیک کرده و از جدل ( به همان معنائی که از آن‌ می‌شناسیم ) به نام دیالکتیک یاد کرده است . لذا ارسطو اصطلاح دیالکتیک‌ را از معنای خاصی که سقراط و افلاطون وضع کرده بودند و آنرا راهی برای‌ رسیدن به حقیقت می‌دانستند بیرون بر دو بمعنای قیاسی که مواد آن ارزش‌ یقینی ندارد و هدف از آن غلبه بر خصم است بکار برد .
مسلمین هم دیالکتیک را به " جدل " ترجمه کردند و تنها در فهرست ابن‌ الندیم در یک جا کلمه دیالکتیک ذکر شده است . در آنجا در احوالات‌ ابوالعباس احمد بن الطیب سرخسی می‌گوید . و له کتاب فی الدیالکتیک . و ما در غیر فهرست ابن الندیم و حتی کتابهای بعد این کلمه را حتی بصورت‌ معربش هم ندیده‌ایم و همه جا کلمه " جدل " بکار رفته است .
پس از ارسطو در قرون وسطی این کلمه بسیار معمول بوده ، ولی در هر دوره‌ای یک معنای مخصوص به خود داشته است و لذا وقتی این کلمه را بکار می‌بریم باید دقیقا مشخص کنیم که کدام معنای آنرا اراده می‌کنیم .
فولکیه می‌گوید تمام معانی مختلفی که کلمه دیالکتیک در همه این ادوار پیدا کردند

[١] زیرا خطابه و شعر را بعد اضافه کردند .