نقدی بر مارکسیسم
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

نقدی بر مارکسیسم - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٤

این دو مطلب که سبب توقف جامعه می‌شود ، یکی دلبستگی به گذشته که‌ گذشته را از آن جهت که گذشته است تقدیس می‌کند و قهرا نو را از آن جهت‌ که نو است تقبیح می‌کند ، در قرآن به آن اشاره شده است . راجع به مطلب‌ اول که زیاد آمده است و تقریبا همه پیغمبران با این حرف که " « انا وجدنا آباءنا علی امة و انا علی اثارهم مقتدون »" الزخرف / ٢٣ روبرو شده‌اند ، با اینکه برخورد امتها با پیغمبران مختلف بود و هر امتی با یک‌ خصائص و فساد اخلاق مخصوص با پیغمبران روبرو شده‌اند ، ولی یک امر مشترکی که همه پیغمبران با آن روبرو شده همان اصل تقلید است . مطلب دوم‌ که عکس این وضع است رم کردن از جدید است ، که این هم وجود داشته و تازه را به دلیل تازه بودن تقبیح می‌کردند و با هر چیز جدیدی مخالفند . بعضی این حدیث نبوی را که راجع به احداث در دین است " « شر الامور محدثاتها » " به همه چیز تعمیم می‌دهند ، در صورتیکه مسلما در اینجا نظر به بدعت است ، بدعت در دین . عده‌ای دیگر بدعت را که یک اصطلاح مذهبی‌ است و نکوهیده بودنش هم به علت این است که در مورد نشریعات مذهبی‌ است ، تعمیم می‌دهند و به هر امر تازه‌ای اطلاق می‌کنند و می‌گویند : بدعت‌ خوب است چرا با بدعت مخالفت می‌کنید انسان باید بدعت گزار باشد ( یعنی نوآور ) دیگر فکر نمی کنند بدعت گزار در چه امری ؟ امری که از صلاحیت شخص بیرون است مثلا در دین ، یا شخص غیر متخصص در غیر موارد صلاحیت خودش ؟ اینها که معقول نیست ، شخص ناوارد در پزشکی اگر بخواهد در طبابت بدعت ایجاد کند هزاران نفر را خواهد کشت . فصل ٢٥ تحت عنوان " لزوم بازسازی " بحث می‌شود در این فصل تقریبا نقش اراده انسان تا حدی بازگو می‌شود ، و در فصل بعد بیشتر راجع به این‌ موضوع بحث می‌شود . عمده بحثهای اینجا تحت عنوان دو مسئله طرح شده است یکی تحت عنوان " جنبشهای اصلاحی " و دیگری تحت عنوان " جنبشهای انقلابی " ، همان مسئله‌ معروف که بین مارکسیستها و غیر مارکسیستها مطرح است . مقصود از جنبشهای‌ اصلاحی حرکتهای غیر انقلابی است که برای ترمیم نقصهای جامعه پیدا می‌شود . از این جور جنبشها زیاد است ، گاهی ممکن است یک نهضت ادبی پیدا بشود برای اصلاح زبان مثلا ، یا یک نهضت آموزشی ، فرهنگی ، برای رفع کمبودهائی‌ که در جامعه در این زمینه‌ها احساس می‌شود . جنبش انقلابی که اخیرا خیلی مد شده و همه از آن دم می‌زنند عبارت است‌ از یک جنبش قهر آمیز که جهش‌وار انجام می‌گیرد ، و دگرگون کننده اجتماعی‌ است ، که همه نظامات موجود را زیر و رو می‌کند و نظامات جدید بوجود می‌آورد ، به عبارت دیگر ماهیت جدید بوجود می‌آورد . بعضی معتقد به جنبشهای اصلاحی هستند و احیانا ممکن است ضرورتی هم برای‌ جنبش انقلابی قائل نباشند . یعنی می‌گویند که می‌شود جامعه را تدریجا رو به‌ تکامل برد ، و تدریجا نقصهای جامعه را از بین برد ، نهضت اصلاحی هم از روح اصلاح طلبی جامعه بر می‌خیزد . ما معمولا اینرا یک امر طبیعی و معمولی می‌شماریم که یک عده مردم‌ نیکوکار در فکر اصلاح بهداشتی یا فرهنگی و نظایر آن باشند و اینرا لازمه‌ طبیعت خیرخواه انسان