نقدی بر مارکسیسم
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

نقدی بر مارکسیسم - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٢

رسیده‌اند ، میگوید بسی نزدیک شده‌اند . تا این حرف را میزند ، مدعی مچش‌ را میگیرد و میگوید چرا نمیگوئی رسیده‌اند ؟ مجادل میگوید : همانطور که‌ دوره سرمایه داری به دو دوره تقسیم میشود دوره آغازین و دوره فرجامین ، دوره کمونیستی هم دو دوره دارد ، دوره‌ای که الان هست و لااقل دولت بر جامعه حکومت میکند ، دوره دیگر دوره‌ای است که تمام اینها از بین میرود و حتی دولت هم از بین خواهد رفت . که هنوز جامعه‌ای به این مرحله نزدیک‌ نشده است . حرف مارکس همین است ، می‌گوید : کمونیزم هم دو دوره دارد : دوره اول‌ دوره دیکتاتوری طبقه پرولتر است و دوره دیگر دوره‌ایست که در آن دولت‌ هست ولی دولت واقعا نماینده همین طبقه است که البته لنین در این مسئله‌ یک تصرفات خاص کرده است و بعد مدعی می‌شود دوره نهائی در آینده خواهد بود که دولت هم در آن دوره نقش خویش را از دست می‌دهد و اساسا هیچ‌ دولتی در کار نخواهد بود . به نظر مارکس سه چیز عامل از خود بیگانگی‌ انسان بوده‌اند : سرمایه و دین و دولت بنابراین در آن دوره ایده‌آل ، دولت هم وجود نخواهد داشت . سپس مجادل میگوید : من اگر گفتم نزدیک شده‌اند ، مقصودم نزدیک شدن به‌ این دوره است ، نه اصل جامعه بی طبقه ، زیرا به اصل جامعه بی طبقه ، انسان رسیده است . مدعی فورا نقض می‌کند نقضی که دنیای غرب معمولا به کمونیستها وارد می‌کنند کمونیستها حرفشان این است که دوره سرمایه داری منتهی می‌شود به‌ دوره‌ای که در آن دوره سرمایه دیگر نقشی ندارد و جامعه جامعه بی طبقه است‌ ، اینها به این دو خصوصیت خیلی تکیه می‌کنند دو نقد بزرگ بر اینها شده‌ است : ١ - یکی اینکه : الان هم در شوروی جامعه طبقاتی وجود دارد ولی در شکل‌ دیگر ، یعنی اگر مقصود از طبقه تبعیض باشد در آنجا هم هست . [ پس باید ببینیم که مقصود از طبقه چیست ] مقصود از طبقه دو مطلب است : یکی مسأله اختلاف طبیعی انسانها است که این یک امر تکوینی است و اصلا به قرارداد مربوط نیست ، اعم از اینکه نظام عالم را قبول داشته باشیم یا نداشته باشیم چنین واقعیتی وجود دارد که افراد انسان از نظر استعدادها یکسان آفریده نشده‌اند . خود این تفاوت تکوینی داشتن و اختلاف استعدادهای‌ روحی و جسمی ، خود به خود یک نوع روابط قهری میان افراد بوجود می‌آورد و همین سبب می‌شود که افراد باهم مرتبط شوند و ترکیب میان افراد جامعه‌ بوجود آید ، اگر افراد از هر جهت بالسویه خلق شده بودند ، آنوقت همگیری‌ میان افراد جامعه پیدا نمی شد ، و این همگیری خودش نوعی تسخیر است . همگیری یعنی این فرد کمبود خودش را از آن فرد می گیرد و آن هم کمبود خودش را از این ، و در مجموع یک نظام طبیعی بوجود می‌آید قرآن هم به این‌ حقیقت تصریح کرده است " " « نحن قسمنابینهم معیشتهم فی الحیاش الدنیا و رفعنا بعضهم فوق بعض درجات لیتخذ بعضهم بعضا سخریا ، و رحمة ربک خیر مما یجمعون »" الزخرف / ٣٢ و این حقیقتی است مسلم در جامعه انسانی ، چه اینکه کسی خدا را قبول داشته باشد یا نداشته باشد ، این یک معناست‌ از طبقات .