در صفحات قبل دیدیم که مارکسیسم معتقد است که تاریخ را مبارزات‌ طبقاتی بوجود آورده و تاریخ محصول مبارزات طبقاتی است . تا اینجا قضیه‌ شکل جبری و خودبخودی دارد یعنی ما به تاریخ بعنوان یک واقعیت موجود ، واقعیتی که جریانی داشته و این جریان یک علل اصلی داشته است نگاه‌ کرده‌ایم و ریشه تحولات تاریخی را تحولات اقتصادی و ماهیت مبارزات‌ اجتماعی را مبارزات طبقاتی دانسته‌ایم و در حقیقت تاریخ را محصول عمل و کار ( ولو کار تجسم یافته = ابزار تولید ) انگاشته‌ایم نه محصول اندیشه . در اینجا قهرا یک مسأله دیگر همیشه مطرح است و آن اینکه چگونه باید در این راه کوشش کرد . مسأله در ابتدا به این شکل مطرح است که آیا اصلا جائی برای طرح این سؤال که " چگونه باید کوشش کرد " باقی است یا نه ، زیرا " چگونه باید کوشش کرد " در واقع نوعی تکلیف و وظیفه است و تکلیف و وظیفه فرع اختیار و آزادی و نوعی اصالت اندیشه است و اگر مبتنی بر جبر مطلق باشد دیگر نمی تواند از " چه باید کرد " و " چه‌ نباید کرد " سخن بگوید ، زیرا بنابراین فلسفه آنچه انجام می‌گیرد انجام‌ می‌گیرد و انسان نقشی در این مورد ندارد . اما مارکسیستها در عین اینکه به‌ اصل حتمیت و جبر تاریخی معتقدند هرگز نمی خواهند بپذیرند که در فلسفه ما اختیار و آزادی نقشی ندارند . به خود مارکس هم اعتراض شده و از او سؤال‌ شده است [ که حتمیت و جبر تاریخی چگونه با اختیار و آزادی انسان سازگار است ] و مارکس و انگلس هر دو اختیار را توجیه کرده‌اند ولی به نحوی‌ توجیه کرده‌اند که با حتمیت تاریخی که خودشان قائل هستند منافات نداشته‌ باشد ، و ما بعدا روی آن بحث می‌کنیم . آندره پی یتر نیز در آخرین قسمت از بخش مربوط به مادی گرائی تاریخی ، تحت عنوان " مبارزات طبقاتی " به بحث درباره طبقات و مبارزات‌ طبقاتی پرداخته و در پایان مسئله " چگونه باید در این راه کوشش کرد ؟ " را مطرح کرده که البته روش منطقی این بود که اول این سؤال را مطرح‌ می‌کرد که آیا جائی برای این کوشش هست یا نه و سپس این سؤال مطرح می‌شد که اگر جائی برای این کوشش هست چگونه باید کوشش کرد . و سپس این سؤال‌ را مطرح کرد که " چگونه می‌توان به یاری این تحول تاریخی آمد " ( که این‌ همان امر بین الامرین مارکس است که بعدا درباره آن سخن خواهد گفت ) . یعنی تحول تاریخی به هر حال رخ می‌دهد و با آن نمی شود مبارزه کرد و جلویش را گرفت ، نه انسان آن را بوجود می‌آورد و نه می‌تواند جلویش را بگیرد ، ولی به نوع خاصی می‌تواند بقول اینها به یاری آن بیاید ، هم‌ چنانکه می‌تواند با آن مبارزه کند و خودش را فانی کند ، لهذا تعبیرش‌ اینست که " چگونه می‌توان به یاری این تحول تاریخی در آمد ) . و سپس‌ گفت " همه این سؤالها به مسئله عمل و تعهد مربوط می‌شود ،