مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٤ - آيا آيه مورد بحث جزء امثال القرآن است؟

فَلَمَّآ آسَفُونَا انْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَاغْرَقْناهُمْ اجْمَعينَ فَجَعَلْنا هُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا لّلْأَخِرِينَ‌

امّا هنگامى كه (فرعون و پيروانش) ما را به خشم آوردند، از آنها انتقام گرفتيم و همه را غرق كرديم و آنها را پيشگامان (در عذاب) و عبرتى براى ديگران قرار داديم.

مثال در اين آيه شريفه به معناى عبرت است. اين نوع آيات نيز موضوع امثال‌القرآن نيست.

٥- يكى ديگر از معانى مثل در قرآن، به معنى «نمونه و الگو» است (همانطور كه در ترجمه آيه ٥٩ سوره زخرف در آغاز همين فصل آمد).

خلاصه اين كه، از اين پنج نوع استعمال مثل در قرآن، فقط معناى اوّل موضوع امثال القرآن است و چهار معنى ديگر خارج از مثل‌هاى قرآنى است، هرچند متأسّفانه بعضى از مؤلّفان امثال القرآن اين‌ها را مخلوط نموده و هر آيه‌اى كه كلمه «مثل» در آن به كار رفته است را جزء امثال القرآن شمرده‌اند. و اين اشتباه است.

آيا آيه مورد بحث جزء امثال القرآن است؟

آيه موضوع بحث، تفسيرهاى متفاوتى دارد؛ طبق برخى از تفسيرها، داخل در آيات امثال القرآن است؛ و طبق برخى ديگر از تفاسير، خارج از موضوع مثل‌هاى قرآنى است. به برخى از اين تفاسير توجّه كنيد:

تفسير اوّل:

پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله طبق آيه ٩٨ سوره انبياء به بت پرستان فرمودند: شما بت پرستان و بتان، هر دو هيزم جهنّم هستيد و وارد دوزخ مى‌شويد»؛ يعنى هم بت به جهنّم مى‌رود و هم بت پرست، هم عابد جهنّمى است و هم معبود.

بت پرستان سر و صدا راه انداختند كه طبق اين گفته، حضرت مسيح نيز (نعوذباللَّه) به جهنّم مى‌رود؛ چون او هم معبود برخى از مسيحيان بوده است، فرشته و ملائكه هم‌