مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٣ - دور نماى بحث
خرد كرد و به روى زمين ريخت) و گفت: «چه كسى مىتواند اين استخوانهاى پوسيده را از نو زنده كند (و كدام عقل آن را باور مىكند)!؟»
خداوند در يك جمله كوتاه، جواب دندان شكنى به آن مرد مشرك داد: «همان خدايى كه انسان را از خاك آفريد قدرت دارد دوباره استخوانى كه مبدّل به خاك شده را تبديل به يك انسان زنده كند. [١]»
به هرحال، كلمه «مثال» در اين آيه، در مورد مثالهايى است كه مردم مىزنند، نه خداوند؛ و اين گونه مثالها از بحث ما خارج است؛ زيرا موضوع امثالالقرآن مثالهاى است كه خداوند مىزند، نه مردم.
٣- معنى ديگر مثال، حوادث تلخ و دردناكى است كه در زندگى بشر رخ مىدهد، به چنين چيزى نيز در قرآن مجيد «مثال» اطلاق شده است. در آيه ٢١٤ سوره بقره آمده است:
امْ حَسِبْتُمْ انْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَاْتِكُمْ مَثَلُالَّذينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَالضَّرَّاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَالرَّسُولُ وَ الَّذينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى نَصْرُاللَّهِ أَلَآ انَّ نَصرُ اللَّهِ قَريبٌ
آيا گمان كرديد داخل بهشت مىشويد، بى آن كه حوادثى همچون حوادث گذشتگان به شما برسد؟! همانان كه گرفتارىها و ناراحتىها به آنها رسيد و آنچنان ناراحت شدند كه پيامبر صلى الله عليه و آله و افرادى كه ايمان آورده بودند، گفتند:" پس يارى خدا كى خواهد آمد؟!" (در اين هنگام، تقاضاى يارى از او كردند، و به آنها گفته شد:) آگاه باشيد، يارى خدا نزديك است!
مثل در اين آيه شريفه به سرگذشت دردناك پيشينيان تفسير شده است.
امثالالقرآن از اين نوع مثالها نيز بحث نمىكند.
٤- چهارمين معناى مثال در قرآن مجيد، «عبرت» است. اين معنى در آيه ٥٥ و ٥٦ سوره زخرف ديده مىشود:
[١] التّبيان فى تفسير القرآن، جلد ٨، صفحه ٤٧٨.