مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٠ - شرح و تفسير

اهمّيّت توحيد

همان‌گونه كه در مباحث قبل بيان شد، مهم‌ترين چيزى كه انبياء و پيامبران با آن به مبارزه پرداختند، بت و بت پرستى و اساسى‌ترين چيزى كه به آن دعوت كرده‌اند، توحيد و يكتا پرستى بوده است؛ زيرا ريشه تمام گناهان و بدبختى‌ها و گرفتارى‌هاى انسان، انحراف از توحيد و گرايش به بت پرستى است و منشأ تمامى سعادت‌ها و خوشبختى‌ها و رستگارى‌ها، گرايش به يكتاپرستى است.

توحيد، فكر را روشن و قلب را نورانى مى‌كند و پيام‌آور وحدت و يكدلى براى جامعه موحّد است و بت پرستى ظلمت و تاريكى به ارمغان مى‌آورد و ثمره‌اى جز تشتّت و تفرقه و از هم گسيختگى براى جامعه مشرك ندارد؛ به اين جهت حدود يك سوم آيات قرآن مجيد، پيرامون توحيد و مسائل مختلف آن بحث مى‌كند.

شرح و تفسير

«مَثَلُ‌الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ اوْلِياءَ»- خداوند در اين آيه شريفه بت پرستان رابه عنكبوت و بتهاى آنها را به تار عنكبوت تشبيه كرده است. نه تنها بت پرستان، بلكه هر كسى كه به غير خداوند تكيه كند و او را ولىّ خود قرار دهد، مشمول اين مَثَل مى‌شود؛ زيرا مى‌فرمايد: «الَّذينَ اَّتخَذُوا مِنْ دُونِ‌اللَّهِ اوْلياءَ؛ كسانى كه غير از خدا را اولياى خود برگزيدند» و اين جمله عام است و اختصاص به بت و بت پرستى ندارد.

بنابراين، مثل مذكور شامل بتِ مقام، بتِ سلطنت و قدرت، بتِ شهوت، بتِ هواى نفس، بتِ ثروت و هر آنچه به وسيله آن معصيت الهى انجام گيرد، مى‌شود.

«كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخذَتْ بَيْتاً»- مثل بت پرستان و متّكيان به غير خداوند، مثل عنكبوتى است كه خانه‌اى براى خود ساخته است و به آن پناه مى‌برد. در اين آيه شريفه بت پرست به عنكبوت و بت به خانه عنكبوت تشبيه شده است، و همانطور كه گذشت اين بت مى‌تواند در قالب‌هاى مختلف؛ مثل مقام، ثروت، شهوت و مانند آن‌