مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٢ - ١ عفّت سرمايهاى بس بزرگ

جهان، تنها چهار نفر به كمال رسيدند: ١- آسيه، دختر مزاحم، همسر فرعون ٢- مريم، دختر عمران ٣- خديجه، دختر خويلد ٤- فاطمه، دختر محمّد صلى الله عليه و آله پيامبر اسلام‌ [١]»

اين مطلب كه مريم و آسيه در دو محيط كاملًا متضاد، زندگى مى‌كنند؛ ولى در نهايت هر دو به كمال مى‌رسند، درس بزرگى براى همگان است كه معيار اصلى، اراده و تصميم انسان است. عذر فساد خانواده، فساد جامعه و محيط و مانند آن، عذر محسوب نمى‌شود. اينها هرچند رسيدن به مقصود را سخت و دشوار مى‌كند؛ ولى آن را غير ممكن نمى‌نمايد و مى‌توان با تصميم محكمى همانند تصميم «آسيه» بر تمام اين موانع غلبه كرد و آرزوى جاى گرفتن در جوار قرب الهى را نمود؛ بنابراين، اراده، عزم، تصميم، خواست و گوهرذاتى خود انسان است كه تعيين كننده اصلى است.

پيام‌هاى آيه‌

١ عفّت سرمايه‌اى بس بزرگ‌

آيه شريفه مثل بر صفت فضيلت عفّت حضرت مريم تكيه دارد. صفتى كه هركس- چه زن و چه مرد- داشته باشد، همه چيز دارد و اگر فاقد آن باشد هيچ چيز نخواهد داشت. اگر يك زن عفّت داشته باشد تمام عوامل و زمينه‌هاى گناه نمى‌تواند او را به گناه بكشاند، همچنان كه آسيه على رغم فراهم بودن تمام زمينه‌ها، آلوده به گناه نشد. و اگر وجود نداشته باشد؛ انسان، حتّى در كنار بهترين انسان‌ها امكان آلودگى به گناه را دارد!

عفّت، نقطه مقابل شكم پرستى و شهوت پرستى است و از مهم‌ترين فضايل انسانى محسوب مى‌شود. علماى اخلاق آن را صفتى بين شهوت پرستى و خمودى دانسته‌اند. در آيات قرآن و روايات اسلامى، مباحث مهم و مختلفى در اين زمينه مطرح شده است. [٢]

[١] مجمع البيان، جلد ١٠، صفحه ٣٢٠ (به نقل از ميزان الحكمة، جلد ٨ باب ٣٥٣٥، حديث ١٧٦٧٤).

[٢] شرح اين مطلب را در كتاب اخلاق در قرآن، جلد دوم، صفحه ٣٠٧ به بعد مطالعه فرمائيد.