مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٦ - مثال چهل و ششم اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم

براى عملى كردن اين هدف، مثال حضرت مسيح عليه السلام را مطرح كرده است كه مسيحيان او را مى پرستيدند؛ بنابراين هدف او از طرح اين مثال، دعوت به پرستش خويش است. خداوند در ردّ اين ادعاى باطل، عيساى مسيح را بنده‌اى از بندگان خود معرّفى مى‌كند كه به عنوان يكى از نعمت‌هاى الهى به سوى بنى اسرئيل فرستاده شد. طبق اين تفسير نيز آيه فوق جزء امثال القرآن محسوب مى‌شود.

پيام آيه‌

غوغاسالارى نشانه جاهليّت‌

جاهل، متعصّب است و انسان متعصّب، اهل هياهو و جنجال و غوغاسالارى است نه اهل منطق. حضرت اميرمؤمنان على عليه السلام در نهج‌البلاغه خطبه‌اى به نام قاصعه دارد.

اين خطبه- كه به تنهايى نشانگر عظمت و منطق و علم و دانش و حكومت والاى اميرمؤمنان است- پيرامون غوغا سالارى، بلاى بزرگ جوامع بشرى در گذشته و حال، بحث مى‌كند.

اميرسخن در قسمتى از اين خطبه مى فرمايد:

«فَاللَّهَ اللَّهَ فِى كِبْرِالْحَمِيَّةِ وَ فَخْرِ الجاهِلِيَّةِ! فَانَّهُ مَلَاقِحُ الشَّنَآنِ وَ مَنافِخُ الشَّيْطَانِ الَّتِى خَدَعَ بِها الْامَمَ الماضِيَةَ وَ الْقُرُونَ الخالِيَةَ حَتَّى‌ أَعْنَقُوا فى حَنادِسِ جَهالَتِهِ و مَهَاوِي ضَلَالَتِهِ‌ [١]؛

مردم! خدا را خدا را! از كبر و نخوت تعصّب‌آميز و تفاخر جاهلى برحذر باشيد كه زادگاه كينه و جايگاه وسوسه‌هاى شيطان است؛ همان كه ملّتهاى پيشين و امّتهاى قرون گذشته را فريفته است تا آنجا كه در تاريكيهاى جهالت فرو رفتند و در گودالهاى هلاكت سقوط كردند.»

اين سخن حضرت آن قدر زيبا و جالب است كه گويى هم اكنون براى دردهاى جامعه ما بيان شده است. غوغا سالاران جامعه ما نيز بايد با درك اين پيام، از تعصّبهاى بى‌جا دست بردارند و به جاى غوغا سالارى، تسليم حق و حقيقت باشند.

[١] نهج البلاغه، خطبه ١٩٢.

مثال چهل و ششم: اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم‌

آخرين آيه سوره فتح، چهل و ششمين مثال مارا تشكيل مى دهد، خداوند كريم دراين مثال زيبا مى فرمايد:

مُحَمَّدٌ رَسُولُ‌اللَّه وَالَّذِينَ‌مَعَهُ اشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَرهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضواناً سيماهُمْ فىِ وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فىِ التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فىِ الانْجِيلِ كَزَرْعٍ اخْرَجَ شَطْئَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوى عَلى‌ سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّراعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَاللَّهُ الَّذِينَ امَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ اجْراً عَظِيماً

محمد صلى الله عليه و آله فرستاده خداست و كسانى كه با او هستند، در برابر كفّار سرسخت وشديد و در ميان خود مهربانند؛ پيوسته آنهارا در حال ركوع و سجود مى بينى درحالى كه همواره فضل خدا و رضاى او را مى طلبند؛ نشانه آنها در صورتشان ازاثرسجده نمايان است؛ اين توصيف آنها در تورات است و مثل آنان در انجيل اين‌است: همانند زراعتى كه جوانه‌هاى خود را خارج ساخته، سپس به تقويت آن پرداخته تامحكم شده و برپاى خود ايستاده است و به قدرى رشد و نمو كرده كه زارعان را به شگفتى وامى دارد؛ اين براى آن است كه كافران را به خشم آورده!