مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٠ - شرح و تفسير

شرح و تفسير

«اوْ كَظُلُماتٍ فِى بَحْرٍ لُجِّىٍّ»

- كلمه «لُجِّىٍ» در لغت عرب به معنى «لجاجت» است و «لجاجت»، سماجت بر انجام كارى است؛ مثلًا، به شخصى مراجعه مى‌كنيد تا كارى براى شما انجام دهد؛ امّا او جواب مثبتى نمى‌دهد، دوباره مراجعه مى‌كنيد، جوابى نمى‌گيريد؛ بار سوم، چهارم و ... اين پى‌گيرى را سماجت و لجاجت مى‌گويند. دريا را نيز از آن جهت كه امواجش پشت سرهم مى‌آيد اصطلاح «بَحْرِلُجِّى» مى‌گويند؛ بدين معنا كه گويى اين امواج لجاجت مى‌كنند. خداوند متعال، در اين آيه شريفه، اعمال كفّار رابه تار يكى‌ها و ظلمت‌هاى موجود در درياهاى طوفانى تشبيه كرده است.

«يَغْشيهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحابٌ»- اعمال كفّار مانند ظلماتى است كه در درون درياى موّاج و جود دارد، آن‌هم درياى مواجّى كه موج‌هاى فراوان و خروشانش يكى پس از ديگرى به وجود مى‌آيد؛ علاوه بر همه اينها، شب است، و هواى آسمان نيز ابرى است و بر تاريكى دريا مى‌افزايد. درياها هرچه عميقتر باشد، امواج آن بيشتراست، موجى كه در يك حوض يا استخر ايجاد مى‌شود بسيار محدود و كوچك است؛ امّا امواج به وجود آمده در دريا، مخصوصاً درياهاى عميق، بسيار فراوان و بزر گ است؛ بنابراين، از بيان قرآن كريم كه مى‌فرمايد: امواج اين دريا بر روى هم سوار است، معلوم مى‌شود كه درياى مورد بحث، درياى عميقى است، به اين جهت طبق گفته دانشمندان كه در عمق بيش از هفتصد مترى دريا نورى وجود ندارد در مى‌يابيم كه اعماق دريا را تاريكى و ظلمت هميشگى فرا گرفته است و عجيب اين كه در آن اعماق تاريك و ظلمانى، گياهان و جاندارانى وجود دارد كه از خود نور توليد مى‌كنند و محيط خود را روشن مى‌كنند. جاى پرسش است كه اين جانداران، اين نور را از كجا آورده‌اند؟ چه دستگاهى در بدن آنها وجود دارد كه توليد