مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٨ - شرح و تفسير

خويش نمى‌ايستند؛ بلكه نمى‌توانند بايستند و هيچ استقلالى ندارند. آنها هميشه وابسته به بيگانگان و كفّار هستند، همان گونه كه تاريخ صدر اسلام نيز اين مسأله را تصديق مى‌كند؛ مثلًا در داستان مسجد ضرار- كه شرح آن در جلد اوّل اين كتاب، صفحه ٢٣٥ به بعد گذشت- سردسته منافقان ابو عامر نصرانى بود كه با روميان زد و بندهايى داشت و به تحريك آنان و با تكيه و اتّكاء بر مسيحيان روم قصد توطئه داشتند. با توجّه به اين تشبيه ويژگى ديگر منافقان كه همان تكيه بر بيگانگان و ايجاد آشوب در دل مسلمانان مى‌باشد نيز روشن مى‌گردد.

ب: ويژگى ديگر چوب خشك اين است كه معمولًا فايده‌اى جز سوختن ندارد، نه ميوه‌اى دارد، نه برگى، نه سايه‌اى منافقين هم به همين اندازه بى خاصيّت هستند.

ج: چوب خشك قابل انعطاف نيست. منافق هم متعصّب، لجوج، يك دنده و غير قابل انعطاف است، اگر بهترين دليل‌ها و متين‌ترين برهان‌ها و روشن‌ترين استدلال‌ها را بشنود، بازهم به راه خود ادامه مى‌دهد و انعطافى در مقابل آن نشان نمى‌دهد. بر خلاف مؤمنين كه انعطاف پذيرند و بدين جهت، بهتر طوفان‌ها را پشت سر مى‌گذارند.

به روايت زيبايى كه از وجود مبارك پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در اين زمينه نقل شده است، توجّه كنيد:

مَثَلِ‌اْلمُؤمِنِ كَمَثَلِ الزَّرْعِ؛ لاتَزالُ الرِّياحُ تُفيؤهُ وَ لا يَزَالُ الُمْؤمِنُ يُصِيبُهُ بَلاءٌ، وَمَثَلُ الْمُنافِقِ مَثَلُ الشَّجَرَةِ الْأرِزَةِ لاتَهْتزُّ حَتَّى تُسْتَحْصَدُ [١]»-

مثل مؤمن، مثل گياه است، در مقابل باد خم مى‌شود، ولى نمى‌شكند و دوباره بلند مى‌شود. مؤمن گرفتار بلا مى‌شود؛ امّا در مقابل بلايا، شكست نمى‌خورد و دوباره راست قامت برمى‌خيزد. گياه ممكن است در مقابل هجمه سيلاب موقتاً شكل ظاهرى‌اش تغييركند ولى دوباره روى پا مى‌ايستد، سيلاب كه از سر او گذشت دوباره برمى‌خيزد؛ ولى مثل منافق مثل‌

[١] ميزان الحكمه، باب ٣٦٠٨، حديث ١٨٤٦٨.