مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠ - مسحور يعنى چه؟

تا حرف حق را نشنوند.

خداوندا همه ما را از بلاى خانمان سوز لجاجت و تعصّب بد حفظ فرما!

در آيه ٤٧ همان سوره نيز مى‌فرمايد: «نَحْنُ اعْلَمُ بِما يَسْتَمِعُونَ بِهِ اذْ يَسْتَمِعُونَ الَيْكَ وَ اذْهُمْ نَجْوى اذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ انْ تَتَّبِعُونَ الَّا رَجُلًا مَسْحُوراً» آيه به اين مطلب اشاره دارد كه برخى از مشركان از قرآن فرار مى‌كنند و برخى ديگر به آن گوش مى‌سپارند؛ ولى هدف آنها از اين استماع، شيطنت است و مى‌خواهند به اين وسيله عيب‌جويى كرده، مانع هدايت مردم شوند. به اين جهت، با هم نجوا و گفتگو مى‌كردند و مى‌گفتند:

«اين مرد (پيامبر) كه اين آيات قرآن را مى‌خواند «مسحور» است و شما (مسلمانان) جز از انسان مسحور، پيروى نمى‌كنيد!»

بنابراين، يكى از مثل‌هايى كه براى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌زدند، مَثَل «مسحور» بود.

مسحور يعنى چه؟

عرب جاهليّت فكر مى‌كرد كه بعضى از افراد بر اثر جن زدگى ديوانه شده‌اند؛ يعنى جن در آنها حلول كرده‌ [١] و آنها را «مجنون» مى‌خواندند و فكر مى‌كردند كه ديوانگى بعضى ديگر بر اثر سحر ساحران است و آنها را مسحور مى‌دانستند.

بنابراين، مشركان در مَثَل خود پيامبر را به انسان مسحور تشبيه مى‌كردند تا شايد بتوانند با اين كار از اثرات سخنان جذّاب و گوياى پيامبر جلوگيرى نمايند.

از آيه شريفه مَثَل استفاده مى‌شود كه مشركان بيش از يك مثل- كه بدان اشاره شد- براى پيامبر مطرح مى‌كردند كه برخى از آنها: مسحور؛ مجنون؛ كاهن‌ [٢]؛ ساحر و شاعر است.

[١] به همين جهت گاهى ديوانگان را كتك مى‌زدند تا جن از بدن آنها خارج شود.

[٢] كاهن به كسى گفته مى‌شود كه از آينده خبر مى‌دهد و غيب گويى مى‌نمايد و معروف است كه كاهنان با شيطان‌ها و جن‌ها ارتباط دارند و خبرها را از آنها كسب مى‌كنند.