مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٧ - شرح و تفسير آيه مثل

عنكبوت آمده است كه هنگامى كه بت پرستان سوار بر كشتى در وسط دريا گرفتار موج‌هاى سهمگين و خروشان مى‌شدند و خطر مرگ را احساس مى‌كردند، ناخودآگاه و از سر اخلاص، خداوند را به كمك مى‌خواندند؛ يعنى شما در مشكلات مهم به چه كسى پناه مى‌بريد؟ هنگامى كه همه اميدها قطع گردد اميد شما به چه كسى است؟ زمانى كه تمام روزنه‌ها بسته شود، چه روزنه‌اى به سوى قلب و دل شما باز است؟

چنين خداوندى شايسته پرستش و عبادت است!

آيه مورد بحث هم بيانى از ضعف و ناتوانى بتهاست.

براى توضيح بيشتر به شرح و تفسير اين آيه مى‌پردازيم.

شرح و تفسير آيه مثل‌

«يا ايُّهَاالنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ»

- تعبير به «ضُرِبَ مَثَلٌ» شايد براى اين باشد كه اين ضرب‌المثل شيرين و پر محتوا، بين موحّدان و يكتاپرستان از گذشته مرسوم و متداول بوده و مَثَل جديدى نبوده است؛ ولى از آنجا كه اين مثل، بسيار آموزنده و عبرت آموز است، خداوند نيز آن را مطرح نموده است.

«انَّ الَّذينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَلَوِاجْتَمَعُوا لَهُ»

- بت‌هايى كه بت پرستان آنها را عبادت و پرستش مى‌كنند و در مقابل‌شان سر بر خاك مى‌سايند، آن قدر ضعيف و ناتوانند كه قدرت آفرينش يك مگس را هم ندارند؛ نه تنها، به تنهايى نمى‌توانند چنين حشره كوچكى را خلق كنند؛ بلكه اگر تمام بت‌هاى جهان دست به دست هم دهند و به كمك و يارى هم بيايند، باز هم از اين كار عاجزند!

«وَانْ يَسْلُبُهُمُ الذُّبابُ شَيئاً لا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ»- ضعف و ناتوانى بت‌ها فراتر از آنچه گفته شد، مى‌باشد؛ زيرا آنان نه تنها قدرت آفرينش مگسى را ندارند، بلكه اگر مگسى، چيزى از آنها بربايد، اين بت‌هاى بى اراده و ناتوان، حتّى قدرت باز پس‌گيرى شى‌ء مسروقه را ندارند؛ يعنى آنها نه تنها توانايى سود رساندن و دفع شرّ از بت پرستان را