مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٨ - شرح و تفسير
توطئه برخى از همسران پيامبر صلى الله عليه و آله و سپس افشاء اسرار حضرتش، سبب نزول اين سوره گشت. سپس براى اين كه هم همسران پيامبر صلى الله عليه و آله و هم ساير مردم بدانند كه رابطه تنها ملاك عمل نيست و آنچه باعث نجات انسان مىباشد عمل صالح و ايمان است، دو مثال مطرح شد؛ در يكى، از زنان بدى كه رابطه آنها با پيامبران خدا سودى به حال آنها نداشت سخن گفت و در مثال ديگر، زن با ايمانى را مطرح كرد كه رابطه او با ستمگرى چون فرعون، اثر منفى بر درجات او نگذاشت.
شرح و تفسير
«وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذينَ آمَنُوا امْرَأَةَ فِرْعَوْنَ»- خداوند براى مؤمنان و اهل ايمان مثلى به همسر فرعون زده است. او كه در دستگاه يكى از ستمكارترين پادشاهان جهان بود و در آن كاخ سر به فلك كشيده، در ميان ناز و نعمت زندگى مىكرد؛ ناگهان خود را بر سر دو راهى دنيا و آخرت ديد؛ از يك طرف زندگى مرفّه غرق در شادى و ناز و نعمت، و از سوى ديگر آسودگى در جهان آخرت با قرار گرفتن در قرب الهى و وارد شدن در بهشت.
او بالاخره قرب الهى را انتخاب كرد و خداوند هم او را در بهترين جاهاى بهشت در نزد خودش جاى داد و زندگى او را به عنوان يك مَثَل و الگو براى همه زنان؛ بلكه مردان با ايمان، معرفّى كرد.
«آسيه بنت مزاحم»، هر چند همسر فرعون ستمگر بود و با او رابطه داشت؛ امّا ضابطهاش ايمان به پروردگار بود. به اين جهت همسر مرد جبّارى چون فرعون بودن او را بد بخت نكرد؛ همان گونه كه همسر بهترين انسانها بودن، براى همسر حضرت نوح عليه السلام و حضرت لوط عليه السلام، اثر و فايدهاى نداشت و باعث نجات آنها نشد؛ بلكه يكى از آنها همچون فرزندش در آب غرق شد و ديگرى در زير سنگباران الهى مدفون گشت؛ زيرا رابطهها در پيشگاه خداوند مقدّم بر ضوابط نيستند. آنچه حاكم بر دستگاه