مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٨ - شرح و تفسير آيه مثل

ندارند، بلكه توانايى محافظت از خودشان را نيز ندارند.

در توضيح اين قسمت از آيه گفته مى‌شود كه بت پرستان در ايّام مخصوصى از سال؛ مثلًا ايّام عيد، بت‌ها را با زعفران و عسل يا چيزهاى مشابه آغشته مى‌كردند كه باعث جذب مگس‌ها مى‌شد. مگس‌ها تا تمام شدن عسل‌ها از آن استفاده مى‌كردند.

هر مگسى، روى يكى از اين بت‌ها نشسته و مقدار اندكى عسل بر مى‌داشت‌ [١]؛ در اين رابطه، خداوند مى‌فرمايد: بت‌ها آن قدر ضعيف و ناتوان بودند كه حتّى توانايى باز پس‌گيرى اين مقدار عسل را هم نداشتند؛ بنابراين بت‌ها با اين همه ضعف و ناتوانى، چگونه مى‌توانند به انسان كمك كنند!؟

«ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ»

- در تفسير اين جمله احتمالات مختلفى نقل شده است كه دو احتمال آن قوى‌تر به نظر مى‌رسد:

١- منظور از «طالب»، «مگس» و مراد از «مطلوب»، «بت» است؛ بنابراين، هم مگس حيوان ضعيفى است و هم بت موجودى ناتوان. بت‌ها ضعيفند همان گونه كه مگس‌ها ضعيفند.

٢- «طالب» در آيه شريفه «بت پرستان و عابدان» هستند و منظور از «مطلوب»، «بت‌ها» است؛ بنابراين هم بت‌ها ضعيف و ناتوانند و هم بت پرستان؛ ضعف و ناتوانى بت‌ها روشن است؛ امّا منظور از ضعف و ناتوانى بت پرستان، شايد ضعف فكرى و عقيدتى آنها باشد.

در هرحال، خداوند مى‌خواهد اين نكته را متذكرّ شود كه مشكلات انسان به دست خداوندى حل مى‌شود كه قادر بر همه چيز است، نه به وسيله موجودى ضعيف و ناتوان كه قدرت دفاع از خويشتن را هم ندارد.

[١] تفسير نمونه، جلد ١٤، صفحه ١٧٢.