مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١ - ١ زمان تأثير توبه

پيام‌هاى آيه:

١ زمان تأثير توبه‌

يكى از مطالبى كه از آيات دوازده‌گانه مَثَل استفاده مى‌شود، اين است كه توبه زمان خاصّى دارد كه اگر آن زمان بگذرد، پذيرفته نخواهد شد.

اگرچه طبق روايات فراوانى، درِ توبه آن‌قدر وسيع است كه انسان‌هاى آلوده، مجرم و گنه‌كار مى‌توانند وارد آن بشوند؛ ولى همين درِ وسيع در سه نوبت بسته مى‌شود:

الف: توبه در زمان نزول بلا

انسانى كه گرفتار چنگال بلا شده است، اگر در آن حال توبه كند، چنين توبه‌اى بى‌اثر است.

از اين رو، خداوند در آيه ٦٥ سوره عنكبوت مى‌فرمايد:

«فَاذا رَكِبُوا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصينَ لَهُ الدّينَ فَلَمَّا نَجّيهُمْ الَى الْبَرِّ اذا هُمْ يُشْرِكُونَ»- اين مشركان و بت‌پرستان، هنگامى كه بر كشتى سوار مى‌شوند و در امواج خروشان آن گرفتار گشته، و اسير گرداب‌هاى خطرناك مى‌گردند، از روى اخلاص، خدا را مى‌خوانند؛ ولى نه اين دعا ارزش دارد و نه آن اخلاص سودى خواهد داشت و اين توبه مؤثّر نخواهد افتاد؛ زيرا اين توبه اضطرارى و به نوعى اجبارى است؛ مانند شخصى كه زير ضربه‌هاى تازيانه استغفار و توبه كند، همان گونه كه چنين استغفار و توبه‌اى پذيرفته نيست، چنان توبه و دعايى نيز پذيرفته نخواهد شد.

همين مشركان- كه به هنگام بلا توبه مى‌كنند و خداى واحد را مى‌خوانند- وقتى طوفان حوادث فرو مى‌نشيند و به خشكى برمى‌گردند، خداى واحد را فراموش مى‌كنند و دوباره به بت‌پرستى و شرك روى مى‌آورند.

بنابراين، چنين توبه‌اى پذيرفته نمى‌شود؛ زيرا توبه آن است كه با آن مسير زندگى انسان عوض شود، در حالى كه چنين توبه‌اى مسير زندگانى مشركان را تغيير نمى‌دهد.