مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢ - ١ زمان تأثير توبه

توبه‌اى كه در پشت ميله‌هاى زندان انجام شود و پس از آزادى فراموش شود، يا در بستر بيمارى صورت گيرد و پس از بهبود و سلامت به نسيان سپرده شود، يا در گرداب حوادث انجام شود و پس از فروكش كردن آن شكسته شود، اين گونه توبه‌ها پذيرفته نيست زيرا اين گونه توبه‌ها عكس‌العمل‌هاى موقّت است كه بر اثر شلّاق‌هاى حوادث الهى پديد مى‌آيد.

ب- توبه گنه‌كاران در هنگام مرگ‌

وقتى سيلى اجل به گوش انسان نواخته و چشم برزخى او باز شد و يقين به مرگ و وداع با دنيا ايجاد شد، ديگر توبه انسان پذيرفته نخواهد شد چه اين كه خداوند متعال در آيه ١٨ سوره نساء مى‌فرمايد:

وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى اذا حَضَرَ احَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ انّى‌ تُبْتُ الْآنَ وَ لَاالَّذينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ اولئِكَ اعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً اليماً

براى كسانى كه كارهاى بد را انجام مى‌دهند، و هنگامى كه مرگ يكى از آنها فرا مى‌رسد، مى‌گويد الان توبه كردم، توبه نيست؛ و نه براى كسانى كه در حالِ كفر از دنيا مى‌روند؛ اينها كسانى هستند كه عذاب دردناكى برايشان فراهم كرده‌ايم.

از جمله اين افراد، فرعون، طغيانگر بزرگ عصر حضرت موسى عليه السلام است كه وقتى چنگال مرگ ديد و خود را در آستانه غرق شدن مشاهده كرد، گفت: «آمَنْتُ انَّهُ لا الهَ الَّا الَّذى‌ آمَنَتْ بِه‌ بَنُو اسْرائيلُ وَ أَنَا مِنَ‌الْمُسْلِمينَ‌ [١]؛ خدايا ايمان آوردم كه هيچ معبودى، جز كسى كه بنى‌اسرائيل به او ايمان آورده‌اند، وجود ندارد، و من از مسلمانان هستم!» ولى اين توبه قبول نشد و طبق برخى روايات، جبرئيل مشتى از

[١] سوره يونس، آيه ٩٠.