مثالهاى زيباى قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٨ - شرح و تفسير
مىزند و كسانى كه از اندوختههاى خويش بهره نمىگيرند را به
«حمارى»
تشبيه مىكند كه نمىتواند از كتابهايى كه بار او كردهاند استفاده كند.
شأن نزول
هنگامى كه آيه دوم سوره جمعه نازل شد و خداوند از پيامبراسلام صلى الله عليه و آله به عنوان پيامبرى كه در ميان جمعيّتى درس نخوانده مبعوث شده، از آن حضرت ياد كرد؛ يهوديان لجاجت كردند و گفتند: اين كه ما ايمان نمىآوريم و مسلمان نمىشويم، به خاطر اين است كه اسلام دين جهانى و همگانى نيست و طبق اين [آيه شريفه] و به اعتراف خودتان اختصاص به همان منطقه حجاز، كه مردمى بى سواد هستند، دارد. [١]
معمولًا افراد لجوج، ماجراجو، خود خواه و مانند آن، همواره به دنبال بهانه هستند و يهوديان لجوج نيز از اين قاعده مستثنى نيستند. آيه شريفه در واقع پاسخى است به اين بهانه يهوديان.
شرح و تفسير
«مَثَلُ الَّذينَ حُمِّلُوا التَّوْرةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِالْحِمارِ يَحْمِلُ اسْفاراً»-
مثل يهوديانى كه كتاب آسمانى تورات به آنها داده شد و اين موهبت بزرگ الهى و نعمت بىبديل خداوندى بدون اختيار، در اختيار آنها قرار داده شد؛ ولى حقّ اين كتاب آسمانى را ادا نكردند، به گونهاى كه گويا موهبتى به آنهانشده است؛ مثل چنين كسانى، مثل الاغى است كه كتابهايى بر پشت او بار كنند، در حالى كه از محتوى و مضمون آن كتابها، هيچ بهرهاى نبرد؛ يعنى اى گروه يهود! مگر در كتاب آسمانى شما- تورات- بشارت ظهور حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله نيامده است؟! مگر به تعبير قرآن مجيد ويژگىها و صفات و علائم آن حضرت در كتاب آسمانى شما به گونهاى دقيق مطرح
[١] تفسير نمونه، جلد ٢٤، صفحه ١٠٦.