الذريعة إلى حافظ الشريعة - رفيع الدين محمد الجيلاني - الصفحة ١٤٢ - استشكال

عابدى از قوم اسرائيليان‌* * * در عبادت بود روزان و شبان‌

روى از لذّات حسّى تافته‌* * * لذّت جان، در عبادت يافته‌

قطعه‌اى از ارض بود او را مكان‌* * * كز سراى خلد مى‌دادى نشان‌

چون پر طوطى بهارش پايدار* * * چون حيات، آبش لذيذ و خوشگوار

صِيت عابد رفت تا چرخ كبود* * * بس كه بودى در ركوع و در سجود

قدسيى از حال او شد با خبر* * * كرد اندر لوح، اجرش را نظر

ديد اجرى بس حقير و بس قليل‌* * * سرّ آن را خواست از ربّ جليل‌

وحى آمد كز براى امتحان‌* * * قدرى از اوقاتْ با وى بگذران‌

پس ممثّل گشت پيش او ملك‌* * * تا كند ظاهر عيارش بر محك‌

گفت عابد: كيستى؟ احوال چيست؟* * * زانكه با نا جنس نتوان كرد زيست‌

گفت: مردى از علايق رسته‌اى‌* * * چون تو دل بر قيد طاعت بسته‌اى‌

حسن حالت ديدم و حسن مكان‌* * * آمدم تا با تو باشم يك زمان‌

گفت عابد: گرچه نيكست اين مكان‌* * * ليك عيبى نيز دارد حيف از آن‌

عيب آن باشد كه اين زيبا علف‌* * * مى‌شود در صيف، نابود و تلف‌

كاش بودى ربّ ما را يك حمار* * * تا چريدى اين علف بعد از بهار

گفت آن قدسى چو بشنيد اين مقال:* * * نيست ربّت را خرى چشمى بمال‌

گفت عابد: گر خرى ربّ را بُدى‌* * * اين علف، پامال و ضايع كى شدى‌

تنبيه‌

هان تأمّل كن درين نقل شريف‌* * * كاندران مطوى بود سرّ لطيف‌

استشكال‌

ظاهر عابد بُوَد تجسيم ربّ‌* * * زان، حمار از بهر رب كردى طلب‌

با چنين رأى بد زشت دغل‌* * * چون توانش داد اجرى بر عمل‌