كتاب الهى، با مظاهر و محيط به آنها نمى يابد؛ كه: «وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ مُحِيطاً»[١]: (و خدا به هر چيزى احاطه دارد.- نيز: «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ»[٢]: (و هر جا باشيد، او با شماست.- چون توجّه از وابستگيها بر دارد و تجافى از آنها نمايد، وى را با ديده دل خواهد ديد؛ كه:

٢٥٣١

«إنَّكُمْ إنْ رَغِبْتُمْ إلَى اللَّهِ، غَنِمْتُمْ وَنَجَوْتُمْ.»

[٣]: (براستى كه اگر به خدا دل بنديد، رستگار گشته و رهايى مى يابيد.- نيز:

٢٥٣٢

«إنْ كُنْتُمْ لِلنَّعيمِ طالبِينَ، فَأعْتِقُوا أنْفُسَكمْ مِنْ دارِ الشَّقآءِ.»

[٤]: (اگر خواهان نعيم و خوشى هستيد، جانهايتان را از خانه شقاوت و بدبختى [دنيا] آزاد نماييد.- يا:

٢٥٣٣

«إنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ، فَأخْرِجُوا مِنْ قُلُوبِكُمْ حُبَّ الدُّنْيا.»

[٥]: (اگر خدا را دوست مى داريد، محبّت دنيا را از دلهايتان بيرون كنيد.- همچنين:

٢٥٣٤

«كَيْفَ يَدَّعى حُبَّ اللَّهِ مَنْ سَكَنَ قَلْبَهُ حُبَّ الدُّنْيا؟!»

[٦]: (كسى كه محبّت دنيا را در دلش جاى داده، چگونه ادّعاى محبّت خدا را دارد؟- نيز:

٢٥٣٥

«مَنْ سَلا عَنْ مَواهِبِ الدُّنْيا، عَزَّ.»

[٧]: (هركس از مواهب و داده‌هاى دنيا دل بركنده و دورى گزيند، سرافراز مى گردد.). و تجافى و انابه، هم جدايى از همه چيز، و بكلّى به دوست متوجّه شدن، و خدا را نگاه داشتن، و از غير او چشم پوشيدن، بلكه غير نديدن است.

خواجه هم مى خواهد بگويد: معشوقا! حال كه دسترسى به فناى خويش ندارم، به تمنّاى تو خاطر خود را خوش مى كنم تا شايد روزى عناياتت شامل حالم گردد و فانى‌ام سازى و به قرب و وصالت راه دهى.

٢٥٣٦

«إلهى! إنْ أنامَتْنِى الغَفْلَةُ عَنِ الإسْتِعدادِ لِلِقآئِكَ، فَقَدْ نَبَّهَتْنِى المَعْرِفَةُ بِكَرَمِ الآئِكَ ... أسْأَلُكَ بِسُبُحاتِ وَجْهِكَ ... أنْ تُحَقِّقَ ظَنّى بِما اؤَمِّلُهُ مِنْ جَزيلِ‌

[١] - نساء: ١٢٦.

[٢] - حديد: ٤.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الترغيب الى الآخرة، ص ١٤٠.

[٤] - غرر و درر موضوعى، باب الترغيب الى الآخرة، ص ١٤٢.

[٥] - غرر و درر موضوعى، باب الدنيا، ص ١١٠.

[٦] ( ٦، ٧) غرر و درر موضوعى، باب الدنيا، ص ١١٥.

[٧] ( ٦، ٧) غرر و درر موضوعى، باب الدنيا، ص ١١٥.