جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٤١ - غزل ٣١٦ دلم ربوده لولى وشى است شورانگيز

محفوظ باشم؛ كه: «إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً»[١]: (همانا ما به خاطر [ترس از] پروردگار خود از روز [قيامت‌] كه بسيار ترشروى و سخت است، درهراسيم.) و همچنين: «فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ»[٢]: (و ايشان فراخوانده خواهند شد، مگر بندگان پاك [به تمام وجود] خدا.- نيز: «إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى‌ ... لا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ»[٣]: (همانا آنان كه وعده نيكوى ما بر آنان سبقت گرفته ... هنگامه بزرگ [روز قيامت‌] اندوه گينشان نمى سازد.)

اين بيت از لطيفترين ابيات خواجه و در حقيقت بيان معنى كلام موسى بن جعفر ٧ است كه مى فرمايد:

٢٣٠٩

«لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ خَلْقِهِ حِجابٌ غَيْرُ خَلْقِهِ، إحْتَجَبَ بِغَيْرِ حِجابٍ مَحْجُوبٍ، وَاستَتَرَ بِغَيْرِ سَتْرٍ مَسْتُورٍ، لا إلهَ إلّا هُوَ الكَبيرُ المُتعالِ.»

[٤]: (ميان خدا و مخلوقات حجابى جز خود خلق نيست، محجوب است بدون آنكه به حجابى محجوب شده باشد، و مستور است بى‌آنكه پرده اى او را پوشانده باشد. معبودى جز او، كه بزرگ و بلند مرتبه است، نمى‌باشد.).

[١] - انسان: ١٠.

[٢] - صافّات: ١٢٧ و ١٢٨.

[٣] - انبياء: ١٠١- ١٠٣.

[٤] - بحار الانوار، ج ٣، ص ٣٢٧، روايت ٢٧.