جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٩٤ - غزل ٣٢٤ در ضمير ما نمى گنجد بغير از دوست كس

دارم از دشمنى كه گمراهم مى كند و شيطانى كه به بيراهه‌ام مى كشد، با وسوسه‌اش سينه‌ام را پر كرده و با خواطرش قلبم را احاطه كرده، خواهش نفسانى‌ام را پشتيبانى نموده، و دوستى دنيا را برايم زينت داده، و ميان من و فرمانبرى و نزديكى به تو جدايى مى‌افكند.)

كنايه از اينكه اى خواجه! با چنين مركب بى‌لياقت و لاغر، و اعمال و كردار و مجاهدات و عبادات بى‌مغزى كه تو دارى، عالم ملكوت ممكن نيست. به خود اين همه زحمت مده، كه سير عالم انسانيّت مركبى بهتر از اين، و مجاهده و عبادات و اعمالى خالص تر از اين مى خواهد. به گفته خواجه در جايى:

و نيز در جاى ديگر:

و در جايى هم مى گويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٤٣، ص ٣٩٠.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٧٧، ص ٤١٤.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٩٣، ص ٤٢٤.