جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٤ - غزل ٣٠٣ گر بود عمر به ميخانه روم بار دگر

از بيشتر ابيات اين غزل ظاهر مى شود كه خواجه پس از وصال به فراق مبتلا شده و دوباره اظهار اشتياق و تمنّاى ديدار و تقاضاى وصال نموده و مى گويد:

چنانچه از زندگى نصيبى داشته باشم و بار ديگر دوست را با مظاهر، و يا از طريق آنان كه ميخانه و جامع اسماء و صفات و تجلّياتش مى باشند، مشاهده نمايم كه‌ «وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ، وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ»[١]: (و هيچ چيزى نيست مگر اينكه گنجينه هايش نزد ماست، و ما جز به اندازه معيّن آن را [به عالم خَلْق‌] فرو نمى‌فرستيم.) خدمت هيچ كس، جز اهل ميخانه و آنان كه به اين راز راه يافته اند را نخواهم گزيد، و يا جز به تربيت ميخانه و طالبين كمال نخواهم پرداخت. در جايى مى‌گويد:

و رندان را آگاهى مى دهم كه:

[١] - حجر: ٢١.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٥٠، ص ٣٢٩.