جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٢٣ - غزل ٣١٤ حال خونين دلان كه گويد باز

منظور خواجه از «فلاطون خم نشين شراب» انبياء و اوليا :، و يا استاد كامل مى‌باشد و مى خواهد بگويد: جز انبيا و اوليا :، و يا استاد كامل و آنان كه همواره با مشاهدات و ذكر و ياد دوست همنشين‌اند، كيست كه سرّ حكمتِ‌ «وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ، فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً»[١]: (و به هركس حكمت داده شد، مسلّماً خير فراوانى بدو عنايت شده.) را با ما باز گويد و به معارف الهى آشنايمان سازد؟.

اين بزرگوارانند كه مى توانند اسرار الهى را با ما باز گويند؛ كه: «وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ»[٢]: (و [رسول گرامى،] كتاب و حكمت را بدانان مى آموزد.- نيز:

٢٢٩٢

«ألْحَكيمُ يَشْفِى السّآئِلَ، وَيَجُودُ بِالفَضآئِلِ.»

[٣]: (شخص حكيم، به سائل بهبودى بخشيده، و فضليتها و صفات نيك خويش را احسان مى كند.- همچنين:

٢٢٩٣

«لِلنُّفُوسِ طَبايعُ سُوءٍ، وَالحِكْمَةُ تَنْهى‌ عَنْها.»

[٤]: (جانها، صفتهاى بدى دارند و حكمت از آنها نهى مى كند.- همچنين:

٢٢٩٤

«مُجالَسَةُ الحُكَمآءِ، حَياة العُقُولِ وَشِفآءُ النُّفُوسِ.»

[٥]: (همنشينى با حكيمان، زندگانى عقلها و بهبودى جانهاست.)

حال كه دوست از نظر ما غايب گشته و دلدادگانِ خود را به فراق مبتلا ساخته، شرمنده باد هر جمالى كه بخواهد در نظرمان جلوه گرى داشته باشد! (گل نرگس، مثالى است.) كنايه از اينكه: پس از ديدن رخسار يار، (چنانچه دوباره تجلّى نمايد).

[١] - بقره: ٢٦٩.

[٢] - جمعه: ٣.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الحكمة، ص ٧٨.

[٤] ( ٤، ٥) غرر و درر موضوعى، باب الحكمة، ص ٧٩.

[٥] ( ٤، ٥) غرر و درر موضوعى، باب الحكمة، ص ٧٩.