قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٩٤ - باب اول در احياء اراضى موات و مباحه

س ٢١- مستدعى است فتواى مبارك را در مورد زمينى كه از سال‌ها پيش مورد كشت بوده و طبق قاعده كشاورزى يك سال در ميان كاشته مى‌شود آيا موات محسوب مى‌شود يا نه؟

ج- تنها ترك كشت زمين زراعتى يك سال در ميان موجب سلب مالكيّت مالك شرعى نسبت به آن نمى‌شود و زمين ذكر شده موات محسوب نمى‌شود و تا مالك از آن اعراض نكرده تصرف در آن بدون اجازه او غصب و حرام است. ج ٢ ف ص ٥٧٨

س ٣٨- اينجانب كشاورزى از روستاى بيرجند، سه بند[١] دارم هر كدام به مساحت تقريبى پانصد الى هزار متر مربع كه ساليان سال روى آن زحمت كشيده و كار كشاورزى كرده و مى‌كنم، در شيب رودخانه و آب اضافى بندهاى مذكور كه زمين رودخانه بوده حدود دو سال پيش اقدام به كشيدن يك سيل بند و سدّ خاكى نمودم تا آب اضافى بندهايى كه از مجراى آن خارج مى‌شود و همچنين آب احتمالى رودخانه را در آن جمع و استفاده نمايم ولى اخيراً شوراى محل مى‌گويد زمين مذكور را كه شما سدّ كرده‌اى موات بوده و بايد سدّ احداث شده را تخريب نمايى و حق استفاده از آن را ندارى لذا مستدعى است بيان فرماييد كه من از نظر شرع حق استفاده دارم يا خير؟

ج- زمين اگر جزو مرافق قريه يا سيل قريه محسوب است احياء آن جايز نيست و بايد به حال اول باز گردانده شود. ج ٢ ف ص ٥٨٥

س ٤٠- آب‌انبارهايى است وقفى كه به وسيله زمين‌هاى مجاور آن مشروب مى‌گردد، آيا زمين‌هاى مجاور و اطراف آن، موقوفه مى‌باشد؟ و اگر موقوفه نيست، اين زمين‌ها چه حكمى دارند و متعلّق به كيست؟

ج- اگر زمين اطراف جزو اراضى موات اصلى است و آب‌گيرى آب‌انبار منوط به اين است كه آن زمين‌ها به حال خود باقى بماند تا آب باران از آن زمين‌ها به طرف آب‌انبار سرازير شود، در اين صورت آن زمين‌ها جزو حريم آب‌انبار محسوب مى‌شود و حكم موقوفه را دارد. ج ٢ ف ص ٥٨٥- ٥٨٦

[١]. بند عبارت است از زمين‌هايى كه با آب رودخانه‌هاى فصلى در زمستان آبيارى و بعد كشت مى‌شود.