قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٨٣ - باب اول در احياء اراضى موات و مباحه

ج- تحجير موجب ملك نيست، و فقط اولويّت مى‌آورد و احيا با شرائط آن موجب ملك است. ج ٢ ف ص ٥٧٩

س ٢٥- اشخاصى زمين‌هاى موات بالأصل را در سنوات عديده قبل حصاركشى كرده و به قصد مالكيت محصور نموده‌اند ولى روى آن كار زراعى و آبادانى انجام نداده‌اند بعضى آن را به ثبت رسانيده و بعضى هنوز به ثبت نرسيده است اكنون اهالى محل مدعى هستند كه زمين‌ها متعلق به بيت‌المال است و بايد بين مستضعفين تقسيم شود اما متصرفين مى‌گويند خودمان آن را آباد مى‌كنيم و زراعت يا درختكارى مى‌نماييم با توجه به آئين‌نامه مصوّب شوراى انقلاب كه مى‌گويد: بايد دو سال به متصرفين مهلت داده شود و با توجه به نحوه تصرّف و تملك اراضى موات در اسلام تكليف اين اراضى چيست؟

ج- به مقدارى كه متصرف قدرت احيا دارد و به نحوى كه تعطيل زمين نشود با وجود شرايط تحجيركننده حق اولويت دارد و ديگران حق مزاحمت او را در اين مقدار ندارند. ج ٢ ف ص ٥٧٩- ٥٨٠

س ٢٦- نظريه حضرت‌عالى در مورد زمين‌هاى موات تحجير شده اطراف روستاها چيست آيا تحجير كنندگان مى‌توانند زمين‌هاى مزبور را احيا نمايند و تصرف آن‌ها در زمين‌هاى مزبور جايز است يا خير؟ و در ضمن آيا معامله زمين‌هاى تحجير شده‌اى كه خريد و فروش شده‌اند صحيح است يا باطل؟

ج- اگر زمين موات بالاصل بوده و حريم نبوده با وجود شرايط تحجير آن صحيح است و تحجيركننده مى‌تواند آن را احيا كند و يا حق تحجير خود را در مقابل عوض منتقل به غير نمايد. ج ٢ ف ص ٥٨٠

(١٣٩)

س ٢٧- يك قطعه زمين به ميزان دو الى چهار هكتار در اطراف خانه‌هاى اهالى يك ده قرار دارد و اهالى ده در سال پنجاه و شش در اطراف خانه‌هايشان يك حصار كشيده‌اند آيا از نظر شرعى زمينِ داخل حصار، زمين موات حساب مى‌شود يا اينكه همان حصارى كه در سال پنجاه و شش بسته‌اند مالكيت حساب مى‌شود؟