قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ٤٩٩ - چهارم در خيار تأخير ثمن

روز، غروب روز سوم است. البته اگر معامله در شب واقع شود، شب اوّل يا قسمتى از آن هم داخل در مدت مى‌شود. و ظاهر آن است كه تلفيق كافى است، پس اگر معامله در اوّل ظهر واقع شود، مبدأ خيار بعد از ظهر روز چهارم است؛ و به همين ترتيب. ج ١ ص ٥٩٩

- ر. ك: ٢٣٧ س ٥٠.

ماده ٤٠٣: اگر بايع به نحوى از انحا مطالبه ثمن نمايد و به قرائن معلوم گردد كه مقصود التزام به بيع بوده است خيار او ساقط خواهد شد.

مسأله ٢- اين خيار با شرط سقوط آن در ضمن عقد و با ساقط كردن آن بعد از سه روز ساقط مى‌گردد. و در ساقط شدن آن با اسقاط قبل از اين سه روز اشكال است و اقوى ساقط نشدن آن است. چنانكه اقوى آن است كه در صورتى كه مشترى ثمن را بعد از سه روز، و قبل از فسخ بايع بذل نمايد، خيار ساقط نمى‌شود. و اگر (فروشنده) ثمن را بعد از سه روز به عنوان گرفتن مالش- نه به عنوان ديگر- بگيرد ساقط مى‌شود. و در اينكه با مطالبه ثمن ساقط شود، دو وجه است، كه ظاهراً ساقط نمى‌شود. ج ١ ص ٥٩٩

ماده ٤٠٤: هرگاه بايع در ظرف سه روز از تاريخ بيع تمام مبيع را تسليم مشترى كند يا مشترى ثمن را به بايع بدهد ديگر براى بايع اختيار فسخ نخواهد بود اگرچه ثانياً به نحوى از انحا مبيع به بايع و ثمن به مشترى برگشته باشد.

س ١٩١- شخصى چند سال قبل ملكى را به شخصى فروخته و خريدار از پرداخت وجه آن به عللى گوناگون امتناع نموده و فروشنده ملك، معامله را فسخ كرده ولى خريدار بعد از فسخ معامله تا حال نسبت به استرداد ملك اقدام نكرده و اكنون پس از سال‌ها مدعى است كه بايد همان وجه معامله ملك را بپردازد ولى فروشنده مدعى است آن معامله را فسخ كرده بايد عين ملك را پس بدهد مستدعى است جواب را مرقوم فرماييد؟

ج- در صورتى كه فروشنده ملك را به قبض خريدار داده مجرد تأخير پرداخت ثمن موجب خيار فسخ نمى‌شود بنابراين اگر از ناحيه ديگرى خيار فسخ نداشته معامله‌