قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٩٠ - باب اول در احياء اراضى موات و مباحه

نمى‌آيند. لذا دو طائفه از زمين‌داران نزديك آن محل، بين خود دعوا دارند و هر كدام ادعاى ملكيّت مى‌كنند، بيان نماييد كه آن زمين ملك كسى است كه اول احيا و زراعت نموده است يا ملك كسى كه آبريز به سوى ملك اوست؟

ج- زمين موات اگر ملك يا حريم ملك كسى نبوده، كسى كه آن را احيا و زراعت كرده مالك است. ج ٢ ف ص ٥٧١- ٥٧٢

(١٣٩)

س ١٠- اگر كسى زمين موات را با شرايط معتبره در احيا، احيا كرد و به صورت باغ يا زراعت درآورد آيا مى‌توان بالاجبار از او گرفت؟

ج- در فرض مرقوم جايز نيست. ج ٢ ف ص ٥٧٢

س ١١- شخصى يك قطعه زمين از زمين‌هاى موات اطراف شهرى را گرفته است و شخص ديگرى آمده و مدعى است كه اينجا مال من است. به او گفته مى‌شود مدرك بياور او مى‌گويد مدرك ندارم در اين مورد تكليف چيست؟

ج- اگر از زمين‌هاى موات بالاصل است و متعلق حق كسى نيست هر كس آن را با شرايط معتبره در احيا، احيا كند مالك مى‌شود، و اگر كسى آن را تحجير كرده باشد حق اولويت با اوست و در مورد نزاع به محاكم صالحه مراجعه شود.

ج ٢ ف ص ٥٧٢

(١٤٢)

س ١٢- مزرعه ديمزارى است تقريباً به مقدار سى هزار هكتار كه فاقد هرگونه آب چشمه و يا قنات مى‌باشد و فقط صرفاً استفاده زراعتى ديمى از آن مى‌شود كه به وسيله خود كشاورزان احيا و زراعت مى‌شود ليكن بعضى افراد حسب مرسوم رژيم طاغوتى از نظر ثبت خود را مالك آن مزرعه دانسته و از دسترنج زارعين كه آن را احيا كرده و زراعت مى‌نمايند سهمى دريافت مى‌كنند، با عنايت به شرح فوق آيا زارعين مزرعه مذكور كما فى السابق بايد بهره مالكانه مالك ثبتى و اسمى را كه هيچگونه عملى در آن اراضى انجام نداده و نمى‌دهند بپردازند و يا طبق اعلاميه دولت جمهورى اسلامى بر حسب شرع مالك زمين كسى است كه آن را احيا و زراعت نموده و مدعيان صرف مالكيت ثبتى حقى به دسترنج زارعين زحمتكش ندارند؟

ج- ثبت، مدركيت شرعيه ندارد و اگر زمين موات بالاصل بوده و حريم هم نبوده‌