قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٧١ - مبحث سوم در حريم املاك

چاه و اصل رشته‌ها يكى ١٧٢ متر و ديگرى ٢٣٠ متر است، و مالكين قنات از زدن چاه ناراضى هستند و موجب اختلاف گرديده است خواهشمند است حكم شرعى را بيان فرمائيد.

ج- اگر ضرر به قنات مى‌زند بايد با رضايت صاحبان قنات باشد. ج ٢ ف ص ٥٨٦

س ٤٢- كندن چاه عميق در حريم و سفره آبده قنات كه منجر به كم آبى قنات و يا خشك شدن قنات گردد، از نظر شرع مقدس اسلام جايز است يا خير؟

ج- اگر چاه در مكانى قرار گرفته كه آب موجود در قنات را به خود جذب مى‌نمايد و يا آنكه در زمين موات در حريم قنات حفر شده، صاحب چاه ضامن خسارت وارده بر قنات است. و حفر چنين چاهى جايز نبوده است، وگرنه چيزى بر صاحب چاه نيست. ج ٢ ف ص ٥٨٦- ٥٨٧

(٣٣١)

س ٤٣- چاه قديمى كه بالغ بر سيصد سال است در زمين هموار و محل زراعت كه موارد استفاده چندين خانه‌وار و كشاورز بوده و هست، اگر شخصى بخواهد در حريم چاه مزبور چاه ديگرى حفر نمايد چه‌قدر بايد فاصله داشته باشد؟

ج- مقدار خاصى در آن نيست لكن بايد چاه دوم مضرّ به چاه اول نباشد.

ج ٢ ف ص ٥٨٧

(١٣٢)

س ١٢١- در كنار قناتى افراد متفرّقه چاه‌هاى برقى و غير برقى حفر نموده‌اند، در نتيجه به قنات ضرر مى‌رساند و بيم خشك شدن مى‌باشد، آيا اين عمل جايز است يا خير؟

ج- اگر چاه موجب نقص آب قنات شود از جهت اين كه آب قنات را بعد از وارد شدن در قنات جذب كند حفر آن چاه جايز نيست، ولى اگر آب قبل از رسيدن به قنات در چاه جمع شود و چاه مانع از رسيدن آب به قنات گردد مانع ندارد، و تشخيص با اهل خبره است. ج ٣ ف ص ٦٠٧

(١٣٢)

س ١٢٢- آيا در ملك شخصى كه فاصله‌اش با قنات ديگران از پانصد متر كمتر باشد حفر چاه جايز است؟ و چنانچه زمين سنگى و خاكى فرق مى‌كند بيان بفرمائيد.