در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٥١ - هدف هاى اين سوره

و جهان» و شش محور «١. رابطه خدا- انسان ٢. رابطه انسان- خدا ٣. رابطه خدا- جهان ٤. رابطه جهان- خدا ٥. رابطه انسان- جهان ٦. رابطه جهان- انسان» داشته باشد، در اين آيات از مركز يك (خداى أكرم) و از مركز دو (انسان) و از محور يك (رابطه خدا- انسان) وحى، آفريدن، پروراندن، آموختن و از محور دو (رابطه انسان- خدا) خواندن به نام رب، فراگيرى وحى، سخن گفته شده است.

آنچه گفته شد، مبتنى بر اين است كه مفعول «خلق» در هر دو مورد يكى باشد، ولى اگر در مورد اول مفعولش ما سوى الله باشد محور سه (رابطه خدا- جهان) هم بر محورهاى گفته شده اضافه مى‌شود.

آيات شش و هفت‌

كَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَيطْغَى* أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى‌

ابتدا خلقت انسان، با همه شگفتى‌ها و ابعاد وجودى و جنبه‌هاى مادى و معنوى و استعدادها و خصوصيت‌ها و توانايى‌هايى كه در اوست از «علق» (خون بسته) ذكر شده و سپس «علم و شناخت» كه تنها فصل مميز انسان از موجودات مادى ديگر است، بيان شده و بعد از آن يكى از طبايع و خصلت‌هاى او با يك تعبير بهتر و صحيح‌تر يادآورى شده است؛ معرفى يكى از رذايل و صفات پست انسان كه او را از فضايل و كمالات، منسلخ ساخته و به ضد خودش تبديل مى‌سازد، از شگفتى‌هاى اين كتاب مبين است.

دقت در اين بيان، ما را وادار مى‌سازد تا به عنوان يك اصل بپذيريم كه انسان موجودى است كه «قدرت» او را فاسد مى‌سازد و در