در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٥٣ - هدف هاى اين سوره

مى‌سازد بدان معنا نيست كه ما جنگ طلبيم و از صلح گريزان، بلكه به اين معنى است كه مى‌جنگيم براى صلح و مبارزه مى‌كنيم براى از بين بردن مشكلات.

آيه هشت‌

إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى‌

در اين بخش فقط به اين مقدار كه بازگشت به سوى خداست، از معاد سخن گفته مى‌شود. اين يك طليعه است كه در آيات ديگر از جمله در بخش دوّم همين سوره مباركه دنبال خواهد شد. فقط مطلبى را يادآورى مى‌كنم و آن اين كه: چرا براى اوّلين بار كه در قرآن از «معاد» سخن به ميان آمده، از تعبير «بازگشت به سوى خدا» استفاده شده است؟ به چه عنايت؟ مگر سوى خدا كدام سو است؟ اگر منظور مرگ است، مگر مرگ، رفتن به سوى خدا است؟ اگر مقصود اين است كه چون با مرگ دست انسان از دنيا كوتاه مى‌شود و همه متعلقاتش مى‌ماند و خود با عملش و نتايج خوب و بد آن به جهان آخرت منتقل مى‌شود، اين چگونه توجيهى براى اين تعبير است كه به سوى خدا خواهيد رفت؟

اين همان محور چهارم (رابطه جهان- خدا) است و مطالبى در اين بخش وجود دارد كه در جاى خود خواهد آمد.

آيات نه الى چهارده‌

أَرَأَيتَ الَّذِي ينْهَى‌* عَبْدًا إِذَا صَلَّى‌* أَرَأَيتَ إِن كَانَ عَلَى الْهُدَى‌* أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَى‌* أَرَأَيتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى‌* أَلَمْ يعْلَمْ‌