در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٢ - جنبه هدايتى بسم الله

صفت عام و (الرحيم) اسم عام به صفت خاص است.[١]

جنبه هدايتى بسم الله‌

قبلًا بيان شد تمام آيات قرآن براى هدايت بشر نازل شده و هر آيه به نوعى هدايت مردم را بر عهده دارد.

بسم الله هم مانند ديگر آيات داراى جنبه هدايتى است كه در زندگى مسلمين تأثير فراوانى گذاشته است و با نگاهى اجمالى به زندگى مسلمين، وجه هدايت اين آيه ملموس‌تر مى‌شود.

قبل از اسلام اعراب با خونريزى، فساد، قتل و غارت امرار معاش مى‌كردند و فرهنگ آنها توحش و بربريت بود و دزدى و غارت از افتخارات آنان بود. اما بعد از اسلام و با نزول آيات وحى زندگى آنها متحول شد و آنقدر با كردار و اعمال ناشايست خود فاصله گرفتند كه گويى اين مردمان از تمدن ديگرى آمده‌اند. اسلام به گونه‌اى آنها را تربيت كرد كه نام و ياد خداوند در تمام زندگى آنها جارى شد و تا آن حد به كمال و ترقى رسيدند كه هيچ كارى را بدون‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‌ شروع نمى‌كردند و اين نه تنها لقلقه زبان آنها نبود بلكه اعتقاد قلبى داشتند كه هر كارى اگر بدون بسم الله آغاز شود، سرانجام خوشى ندارد.

اين فرهنگ و توكل بر خداوند در ميان مسلمين به عنوان جزء لا ينفك زندگى آنان شد، حتى آنان كه خيلى پايبند به اسلام و فرامين آن نبودند، باز آغاز هر كارى نام خدا را سرلوحه زندگى خود قرار مى‌دادند. همين گفتن‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‌ افراد را در روز چندين بار متوجه‌

[١]. طباطبايى، الميزان، ج ١، ص ٢٣.