در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٩٥ - ويژگى هاى منافقان

بر گناه و ستمكارى همديگر را يارى نكنيد، پس چگونه خود بر معصيت و طغيان منافقين كمك مى‌كند؟ توان و ابزار معصيت را خداوند داده است، و اگر خداوند اسباب معصيت را مهيا نمى‌كرد افراد مرتكب گناه نمى‌شدند، حال كه اسباب مهياست ديگر چرا آنها را كمك و يارى مى‌كند؟

در جواب مى‌توان گفت كه ايجاد لوازم و اعطاى توان و قدرت بر معصيت همان اختيارى است كه خالق عالم براى آزمايش انسان در اختيار او گذاشته است و انسان مؤمن كسى است كه ابزار معصيت برايش فراهم باشد، ولى با اين حال از آن بپرهيزد. خداوند زبان را به انسان داد و اين انسان است كه بوسيله زبان يا به مردم منفعت مى‌رساند يا ايجاد فتنه مى‌كند. در اين مورد مقصر كيست؟ آيا مقصر خداوند است كه زبان را اعطاء كرده يا مقصر انسان است كه آن را در راه نادرست بهكار گرفته است؟

خداوند فياض على الاطلاق است و كارش فيض رساندن به بشر است تا علاوه بر امتحان او بتواند به كمال نيز برسد و اگر بشر از اين نعمت‌ها به نحو احسن استفاده كند آنها را زياد مى‌كند، اما اگر كفران نعمت كرد عذاب خداوند شديد است‌ لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ.[١] البته چنين نيست كه فردى به محض معصيت كردن دچار عذاب شود، در برخى موارد فرد همانند ابن ملجم سريع به مجازات خود مى‌رسد، اما در برخى موارد ديگر نه تنها فرد عذاب‌

[١]. سوره ابراهيم، آيه ٧.