در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١١٧ - حروف زائده

است نه از زير باغ‌ها.[١]

اما به نظر اين صحيح نيست و خلاف عرف است؛ زيرا جنت لفظى است كه هم بر زمين اطلاق مى‌شود و هم بر آنچه در باغ است و معنى ندارد بگوييم باغ، ولى زمين آن را اراده نكنيم، لذا مراد از (تحتها) يعنى (تحت الاشجار)[٢] نه (تحت جنة).

الأَنْهَارُ: نهر به معنى رودخانه آب مى‌باشد و علت جمع آوردن آن به اعتبار جنات است، همان‌طور كه جنات جمع است انهار نيز جمع مى‌باشد، يعنى براى هر جنتى يك نهر جداگانه‌اى است يا اين كه بگوييم مراد اين است كه در هر جنت نهرهاى فراوان وجود دارد: وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّة لِّلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى‌[٣]؛ داستان بهشتى كه به متقين وعده داده شده است در آن نهرهايى است از آب گوارا و نهرهايى از شير كه طعمش تغيير نيافته و نهرهايى از شراب لذيذ براى نوشنده‌ها و نهرهايى از عسل مصفى.

درابتداى آيه‌ مَثَلُ الْجَنَّة به صورت مفرد آمد اما در ادامه فرمود فيهَا أَنْهَارٌ يعنى در آن جنت انهار است و چهار نهر را ذكر فرمود. درآيه مورد بحث نيز شايد مراد از (انهار) اشاره به همين نهرهاى آب گوارا، شير، شراب و عسل مصفى باشد.

بنابراين آيه اين‌گونه معنى مى‌شود: براى صالحان باغ‌هايى‌

[١]. طوسى، التبيان، ج ١، ص ١٠٩.

[٢]. ثعالبى، جواهرالحسان فى تفسير القران، ج ١، ص ١٩٨.

[٣]. سوره محمد، آيه ١٥.