در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١١٦ - حروف زائده

بيان مى‌شوند و بيانگر اين مطلب است كه اگر واقعاً ايمان در جان و دل فرد رسوخ كرده باشد، لوازم ايمان را كه همان عمل صالح و پرهيز از منكرات است، انجام مى‌دهد و معنى ندارد كسى ايمان واقعى بياورد. ولى عمل صالح كه همان اوامر الهى است را انجام ندهد. بنابراين اگر فردى ايمان داشته باشد اما عمل صالح بجاى نياورد به حال او فايده‌اى ندارد و اقلًا به اين پاداشى كه در آيه بيان شده است نمى‌رسد.

صالحات جمع صالحه به معنى فعل نيكوست.[١] و (ال) در آن براى تعريف است، يعنى آن اعمال نيكويى كه توسط پيامبر خداوند ابلاغ شده و قبح عقلى ندارد.

جمع بودن صالحات، يعنى هر عمل صالحى كه انجام مى‌دهيد و آن چيزى كه به درد انسان مى‌خورد همان عمل صالح است.

أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ‌: آيه از اين جا به بعد مزد و پاداش مؤمنان نيكوكار را بيان مى‌كند. جنات جمع (جنة) به بوستان و باغى اطلاق مى‌شود كه مملوّ از درختان پر شاخ و برگ باشد. به همين علت به باغ پر درخت جنت مى‌گويند.[٢] همانطور كه گفته‌اند در اين آيه مراد از جنة آن چيزهايى است كه در بهشت وجود دارد مانند: درخت‌ها، ميوه‌ها و ... اما زمين آن را شامل نمى‌شود لذا در ادامه مى‌فرمايد: تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ و مراد جارى شدن نهرها از زير درختان‌

[١]. ابن عاشور، التحرير و التنوير، ج ١، ص ٣٤٧.

[٢]. على بن محمد، تفسير الخازن، ج ١، ص ٥٤.