در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٥١ - مقصود از نفس واحده چيست؟

ى‌

كديگر جدا هستند و ارتباطى با يكديگر ندارند؟ يا اين كه مقصود از قسمت اول، حضرت آدم (ع) نيست؟ پس در اين صورت مقصود از نفس واحده چه كسى است؟

در اين زمينه توجه به دو نكته حائز اهميت است:

الف. براى تفسير قرآن كريم، دانستن چندين علم ضرورى است، زيرا هرچه انسان با اين علوم آشنايى بيشترى داشته باشد به همان نسبت تفسير بهترى از قرآن خواهد داشت. بايد ابتدا به زبان عربى و لغت عربى كاملًا آشنا شد، زيرا در قرآن گاهى الفاظى استعمال مى‌شود كه در يك قوم عرب معمول ولى در قوم ديگر معمول نبوده است. مثلًا مى‌گويند اين كلمه در بين بصريون معمول است و آن كلمه در بين كوفيون بيشتر استعمال مى‌شود. گاهى خود اهل مكه هم برخى از الفاظ قرآن را از رسول اكرم (ص) سؤال مى‌كردند.[١]

علاوه بر اين در برخى از روايات وارد شده است كه قرآن داراى بطون و ظهورى است.[٢] تا هفت يا هفتاد بطن براى قرآن ذكر شده است؛ گذشته از اين كه مقصود از «بطن» در اين روايات هم معلوم نيست. ما روايات متعددى از ائمه (ع) داريم كه از آنان سؤال شده است شما علوم و معارف خود را از كجا اخذ مى‌كنيد؟ كه فرموده‌اند ما اين مطالب را از قرآن مى‌فهميم.[٣] قرآنِ پيامبر و ائمه عليهم السلام‌

[١] ١. يسْأَلُونَكَ عَنِ الأهِلَّة ... سوره بقره، آيه ١٨٩.

[٢]. ما من القرآن آيه الا و لها ظهر و بطن؛ كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٥٩٩.

[٣]. ر. ك: التميمى مغربى، دعائم الاسلام، ج ١، ص ٩٣؛ همان، ج ٣، ص ٣٠؛ صدوق، من لايحضره الفقيه، ج ٢، ص ٨١ و ١٣١؛ همان، ج ٤، ص ١٤٢ و ١٨١.