در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٨ - اسامى سوره حمد

عده‌اى همانند مجاهد بر اين باورند كه اين سوره در مدينه نازل شده است.[١] اما حسين بن فضل آن را لغزشى از مجاهد مى‌شمارد.[٢]

برخى هم گفته‌اند نصف آن در مكه و نصف ديگر در مدينه نازل شده است،[٣] ولى به نظر اين قول ضعيف و بدون دليل مى‌باشد. واحدى مثل بسيارى از دانشمندان ديگر بعيد مى‌داند كه پيامبر اكرم طى ده سال اقامت خود در مكه، نماز را بدون فاتحه خوانده باشد.[٤]

اسامى سوره حمد

از نظر گروهى اين سوره به خاطر شرافت و فضيلتى كه دارد دو بار بر پيامبر اكرم (ص) نازل شده است و به همين خاطر براى سوره حمد اسامى بسيارى بيان كرده‌اند.

١) فاتحة الكتاب؛ زيرا كتابت مصحف با اين سوره آغاز شد و قرآن با اين سوره قرائت مى‌شود و نماز هم با اين سوره آغاز مى‌شود.

٢) سورة الحمد؛ زيرا در اين سوره حمد و ستايش خداوند بيان شده و با عبارت‌ الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ‌ آغاز شده است.

٣) ام القرآن يا ام الكتاب؛ زيرا اين سوره اساس و اصل قرآن است و مادر و ام هر چيز ريشه آن مى‌باشد.

٤) الوافية؛ زيرا در نماز نمى‌توان اين سوره را تقطيع كرد بر

[١]. على بن محمد، النكت و العيون،( تفسير الماوردى)، ج ١، ص ٤٥.

[٢]. ر. ك: زركشى، البرهان، ج ١، ص ١٩٤.

[٣]. سيوطى، الاتقان، ج ١، ص ٤٦.

[٤]. واحدى، اسباب النزول، ص ١٣.