در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٩٠ - چگونگى تعليم قرآن

است و شگفتنى خلقت انسان نه فقط مربوط به عالم شما شهادت و جنبه ظاهرى و بدنى او است، بلكه به غيب انسان نيز ربط پيدا ميكند. انسان يك جنبه غيبى و ملكوتى نيز دارد كه از ديد بسيارى از موجودات جهان مخفى است؛ حتى از ديد ملائك. انسان خليفة الله است. معناى اين مقام خليفة اللهى را نه ما ميدانيم و نه حتى ملائكه؛ زيرا اعتراض ميكردند و گفتند: أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يفْسِدُ فِيهَا وَيسْفِكُ الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ‌.[١] اعتراض كردند كه اين آدم خون ميريزد و همديگر را ميكشند. ما در ميان اينها امثال صدام و شمر و يزيد را ميبينيم. خداوند در جواب فرمود: من چيزى ميدانم كه شما نميدانيد. ملائكه از اسمائى كه خداوند به انسان ياد داد بيخبر بودند. وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَة فَقَالَ أَنبِئُونِي بِأَسْمَاء هَؤُلاء إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ‌[٢]؛ و همه نامها را به آدم آموخت، سپس آنها را بر فرشتگان عرضه داشت و گفت: اگر شما راست ميگوييد بگوييد اين اسماء چيستند؟ قَالُواْ سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا[٣]، عرض كردند: خدايا! ما چيزى نميدانيم. ما فقط آن چيزى را كه تو به ما تعليم دادى ميدانيم. اما انسان حامل اسماء و حامل امانت الهى است: إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَة عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَينَ أَن يحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا[٤]؛ ما امانت [الهى و

[١]. سوره بقره، آيه ٣٠.

[٢]. سوره بقره، آيه ٣١.

[٣]. سوره بقره، آيه ٣٢.

[٤]. سوره احزاب، آيه ٧٢.