در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٨٩ - معناى توكل

جهت هدايت‌

گفته شد كه قرآن كتاب هدايت است، هدايت سه مركز و شش محور دارد:

مراكز سه گانه: ١. شناخت خدا؛ ٢. شناخت انسان؛ ٣. شناخت جهان.

محورهاى شش گانه: ١. ارتباط خدا- انسان؛ ٢. ارتباط انسان- خدا؛ ٣. ارتباط خدا- جهان؛ ٤. ارتباط جهان- خدا؛ ٥. ارتباط انسان- جهان؛ ٦. ارتباط جهان- انسان.

هيچ يك از مسائل هدايت انسان از اين سه مركز و شش محور بيرون نيست، و قرآن اين كتاب هدايت، در برخى موارد مطالب و گفتارش مربوط به يكى از اين محورهاست و در برخى‌موارد به محورهاى بيشترى اشاره مى‌كند. آيات ذكر شده تا اين جا نيز، آيات يك تا چهار مربوط به مركز دو و محور دو است؛ آيه پنج مربوط به محور يك است؛ آيه شش مربوط به مركز سه است؛ آيه هفت مربوط به محور پنج است؛ آيه هشت مربوط به محور دو است؛ آيه نه مربوط به مركز يك و محور دو و نيز سه است.

يك خطاب و پنج امر: «قُمِ الليلَ»، «رَتِّل»، «واذكر»، «تَبَتَّلْ»، «فاتخذه وكيلا».

يك خبر از آينده: إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيكَ قَوْلًا ثَقِيلًا* إِنَّ نَاشِئَة اللَّيلِ هِي أَشَدُّ وَطْءًا وَأَقْوَمُ قِيلًا* إِنَّ لَكَ فِي النَّهَارِ سَبْحًا طَوِيلًا* وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيهِ تَبْتِيلًا* رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ‌.

مطالب مورد بحث در آيات بخش اول: نبوت، عبادت، قرآن، شب‌وروز، خدا.