در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٩ - فرق ميان رحمن و رحيم

بدانيد هر چيزى جز «الله» باطل است و هر نعمتى بالاخره از ميان مى‌رود.

«رحمن» و «رحيم» هر دو از «رحمت» گرفته شده و به معنى تأثر قلبى و رقت دل است كه از ديدن و شنيدن و درك انسانى نيازمند، به انسان دست مى‌دهد و به دنبال آن احساس، براى رفع نيازهاى او اقدام مى‌كند.

ولى چون اين معنى دربار خدا محال است، «رحمت» در اعطاء و فيض در حق بندگانش استعمال مى‌شود. «رحمان» بر حسب هيأت، دلالت بر كثرت و «رحيم» به حسب هيأت دلالت بر ثبوت مى‌كند. طبعاً رحمان به بخشى از رحمت كه عموميت دارد مربوط مى‌شود، نظير اين كه خوان نعمتش پيش پاى همه موجودات و انسان‌هاى مؤمن و كافر گسترده است و آيه شريفه: قُلْ مَنْ كانَ فِى الضَّلالَة فَلْيمْدُدْ لَهُ الرَّحمنُ مَدّاً ...[١]؛ يعنى بگو: كسى كه در گمراهى است، بايد خداوند به او مهلت دهد. به آن اشاره دارد و «رحيم» به بخشى از رحمت مربوط است كه در حق بندگان مؤمن ثابت است، مانند نِعَم اخروى كه كافران را در آنها سهم و نصيبى نيست و در آيه ٤٣ سوره احزاب وَ كانَ بِالمؤمنينَ رَحيماً بدان اشاره شده است، و هم چنين آيه ... انّهُ بِهِمْ رَءوفٌ رحيمٌ.[٢]

لذا ما «رحمن» و «رحيم» را به بخشنده يا بخشايش‌گر و مهربان ترجمه نكرديم چون واژه‌هايى كه اين خصوصيات را داشته باشند نيافتيم.

فرق ميان رحمن و رحيم‌

اين دو كلمه، صفت براى (الله) هستند. در تفسير و ترجمه اين دو

[١]. سوره مريم، آيه ٧٥.

[٢]. سوره توبه، آيه ١١٧.