در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٠ - فرق ميان رحمن و رحيم

كلمه در ميان مفسرين و قرآنپژوهان اختلاف نظر است، حتى ترجمه‌هاى فارسى مختلفى ارائه شده است:

- به نام خداوند بخشنده مهربان؛

- به نام خداى مهرگستر، مهرورز؛

- به نام خداوند هستيبخش مهربان؛

- به نام خداوند رحمتگر مهربان.

برداشت‌هاى مختلفى كه بيان شد به خاطر دو صفت (الرحمن، الرحيم) مى‌باشد كه هر كس با توجه به معنا و مفهومى كه از آن دو برداشت نموده، آيه را ترجمه كرده است.

الرحمن از رحمت گرفته شده كه ضد قسوة و شدت است.[١] همانطوركه در وصف پيامبر و يارانش آمده: أَشِدَّاء عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاء بَينَهُمْ‌[٢]؛ محمد و يارانش بر كافران بسيار سختدل و بر يكديگر بسيار مهربان‌اند.

راجع به اين واژه دو قول وجود دارد. عده‌اى همانند ثعلبى بر اين اعتقادند كه (رحمن) اسم عبرانى معرب است نه لفظ عربى، مانند (استبرق) فارسى كه معرب است. علت اين كه (رحمن و رحيم) در اين آيه در كنار هم آمده‌اند، دفع اين توهم است كه ميان اين دو واژه تفاوتى نيست. اما تقدم لفظ (رحمن) كه عبرانى است بر (رحيم) كه عربى است، به خاطر مبالغه است. در مقابل قول ديگرى وجود دارد كه‌

[١]. خويى، البيان، ص ٤٢٩.

[٢]. سوره فتح، آيه ٢٩.