در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٧٤ - تفاوت قلب و صدر

و خداوند هر كه را بخواهد هدايت كند به او شرح صدر براى اسلام‌مى‌دهد.

ممكن است اين شرح صدر از ديد ما داراى اهميت ويژه نباشد، اما واقعيت بر خلاف آن است، شرح صدر از جمله نعمت‌هايى است كه خداوند متعال به پيامبر اكرم (ص) عنايت كرده و با اين نعمت بر او منت مى‌گذارد: أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ‌[١]؛ آيا ما به تو شرح صدر نداديم.

تفاوت قلب و صدر

در قرآن كريم هم واژه قلب استعمال شده‌ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ‌[٢]؛ و اگر سخت دل بودى مردم از گرد تو پراكنده مى‌شدند. يا مَنْ خَشِي الرَّحْمَن بِالْغَيبِ وَجَاء بِقَلْبٍ مُّنِيبٍ‌[٣]؛ هر كس از خداوند در خفا ترسيد و با قلب توبه كار آمد.

واژه (صدر) نيز به كرات استعمال شده است‌ كِتَابٌ أُنزِلَ إِلَيكَ فَلَا يكُن فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ‌[٤]؛ اى رسول كتابى به تو نازل شد پس تو دلتنگ مباش.

با اين وجود آيا ميان (قلب) و (صدر) تفاوت است يا اين دو واژه مترادف هستند؟ در تعريف و توصيف آن دو واژه گفته‌اند: قلب مادى مركز حيات است، صدر محيط بر آن مى‌باشد و آن را احاطه مى‌كند. قلب روحانى نيز مركز حيات روحانى و صدر، آن را احاطه مى‌كند،

[١]. سوره انشراح، آيه ١.

[٢]. سوره آل عمران، آيه ١٥٩.

[٣]. سوره ق، آيه ٣٣.

[٤]. سوره اعراف، آيه ٢.