در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٤١ - معناى يوم
چنين كند، و آنگاه كه زمين كشيده و گسترده شود، و مردگانى را كه در دل دارد بيرون افكند و از آنها تهى شود، و پروردگارش را فرمان برد و سزد كه چنين كند، آنگاه كه اين حوادث رخ دهد رستاخيز بر پا ميشود.
همانطور كه ميبينيد، در تمام اين آيات خداوند ميفرمايد: در نشئه آخرت، بساط اين دنيا برچيده خواهد شد و همه چيز به هم ميخورد.
فَكَانَتْ وَرْدَة كَالدِّهَانِ
«ورده»، يعنى گل سرخ. الآن رنگ آسمان آبى ديده ميشود، ولى روز قيامت رنگش عوض ميشود و مانند قرمز آتشى ديده ميشود؛ رنگ آسمان عين گل قرمز ميشود.
زمخشرى ميگويد: دِهان، جمع دهن، به معناى روغن زيتون و يا به معناى «ما يدْهَنُ به» است؛ يعنى روغنى كه با آن بدن يا اشياء را چرب مىكنند.[١] بعضى تفاسير اشاره كردهاند كه معناى آيه اين است كه هنگام قيامت آسمان قرمز و مانند روغن سيال خواهد شد. الميزان و برخى تفاسير ديگر گفتهاند: دِهان به معناى چرم قرمز است؛ يعنى آسمان مانند چرم دباغى شده، قرمز و گلگون ميشود.[٢] كشاف نيز اين قول را به عنوان قول سوم آورده، ولى با «قيل» تعبير كرده است.[٣]
آنچه مسلماً از اين آيات به دست مىآيد اين است كه اولًا آسمان
[١]. زمخشرى، الكشاف، ج ٤، ص ٤٤٩.
[٢]. طباطبائى، الميزان، ج ١٩، ص ١٠٧.
[٣]. زمخشرى، الكشاف، ج ٤، ص ٤٤٩.