در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٢٤ - توبه و شرايط آن

اگر اين آيه را مربوط به زنا بدانيم به طور قطع با آيه قبلى‌اش هماهنگ نمى‌شود، چرا كه در آيه اول فرمود آنان را در خانه حبس كنيد و در اين آيه مى‌فرمايد آنان را اذيت كنيد و اگر توبه كردند و صالح شدند رهايشان كنيد. به همين خاطر است كه برخى از مفسرين آيه دوم را مربوط به لواط دانسته‌اند.[١]

مرحوم آقاى طباطبايى (ره) مى‌گويد: اين آيه نمى‌تواند مربوط به لواط باشد، چرا كه در مورد لواط روايت داريم كه پيامبر اكرم (ص) فرمودند هر دو را بكشيد، لذا گفته‌اند آيه اول مربوط به زناى محصنه و آيه دوم مربوط به زناى غير محصنه است و مشهورترين مفسرين نيز همين قول را اختيار كرده‌اند.[٢]

احتمالات ديگرى هم مطرح است از جمله اينكه آيه دوم مربوط به زناست و آيه اول را نسخ كرده است. يا آيه اول مربوط به زناى زنان ثيب باشد و آيه دوم مربوط به زناى ابكار. اما واقعيت اين است كه نمى‌توان به سادگى چيزى را به خدا نسبت داد و اين آيه از آيات مشكله است.

توبه و شرايط آن‌

آيه هفده‌

إِنَّمَا التَّوْبَة عَلَى اللّهِ لِلَّذِينَ يعْمَلُونَ السُّوَءَ بِجَهَالَة ثُمَّ يتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُوْلَئِكَ يتُوبُ اللّهُ عَلَيهِمْ وَكَانَ اللّهُ عَلِيماً حَكِيماً؛ توبه‌

[١]. مانند ابومسلم و مجاهد؛ ر. ك: شيخ طوسى، التبيان، ج ٣، ص ١٤٤؛ مجاهد بن جبر، تفسير مجاهد، ج ١، ص ٣٢؛ تفسير الجلالين، ص ١٠١.

[٢]. طباطبايى، الميزان، ج ٤، ص ٢٣٥.