در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٤٩ - هدف هاى اين سوره

كلمه ربّ در هشت آيه اول اين سوره سه بار تكرار شده است:

١. إقرأ بِاسْمِ رَبِّك‌

٢. وَ رَبُّك الأكرم‌

٣. ثُمَّ إلى ربّك الرُّجعى‌

ج. «علق»:

مفسران علق را جمع علقه دانسته و به معناى خون بسته (جامد) معنا كرده‌اند (صورتى از اطوار جنين).

انسان را از خون بسته آفريده است. در بزرگى پروردگار همين قدر بس كه او، انسان را كه پيچيده‌ترين و شگفت‌انگيزترين پديده جهان است، از خون بسته خلق كرده است.

د. «اكرم»:

«كَرَم» چيست؟ كريم و اكرم كدام است؟ كريم در لغت به معناى «محسن» و «جواد» است، امّا كرم «احسان» و «جود» نيست؛ كريم به معناى فائض، عافى، غافر و معطى است ولى كرم هيچ‌كدام از اين‌ها نيست؛ هنگامى كه آيه: ... مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ‌[١] ى‌ ا دستور «أكرموا الضيفَ» و يا شعر «وَ حَمْلُ الذّادِ أقبَحُ كُلِّ شَي‌ء إذا كانَ الوفودُ عَلَى الكريمِ» را مى‌شنويم، معناى آن را به روشنى مى‌يابيم، اما در مقام تعريف جامع و نيز مانع كه با مفاهيم ديگر مخلوط نشود با مشكلاتى روبرو مى‌شويم، پس اگر كرم را به «بزرگوارى» معنا كنيم، شايد مطلبى دور از ذهن را نگفته و راه دورى نرفته باشيم.

[١]. سوره انفطار، آيه ٦.