در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٠٩ - زمان نزول

تفسير آيات‌

يا أَيهَا الْمُدَّثِّرُ؛ خطاب است به رسول‌الله (ص) به همان سبك و روش: يا أَيهَا المُزَّمِّل‌، كه در سوره مباركه پيش از اين گذشت، يعنى اى جامه به سر كشيده! و بنا بر گفته بعضى: اى جامه نبوت و خلعت رسالت پوشيده! منظور از دثار خلعت نبوت و رسالت است.

قُمْ فَأَنْذِرْ؛ منظور از قيام، مهيا شدن و آماده شدن براى انذار است، مانند اينكه بگويند: آستين را بالا بزن يا دامن همت را به كمر زن. قيام در اينجا مانند قيام در آيه مباركه: فَأقِمْ وَجْهَكَ لِلدينِ ى‌ ا قيام در آيه‌ أن تَقوُموا لِلّهِ مَثنى وَ فُرادى‌ است.

«فأنذر» يعنى بيم ده، از چه؟ از زشت كارى‌ها، كج‌روى‌ها، انحراف‌هاى فكرى، اخلاقى، عملى، از عذاب و نكال خداوند (عذاب دنيوى و عذاب اخروى). مفعول انذار محذوف است، چه كسى را؟ همه را، عرب و عجم، خودى و بيگانه، دوست و آشنا و ناآشنا را، همه مردم را، شايد در تعبير انذار به اين نكته اشاره باشد كه لازم است دعوت به حق از انذار شروع شود تا آمادگى براى پذيرش دعوت حاصل گردد. زيرا تا انسان متوجه خسارت‌ها و زيان‌هايى كه او را تهديد مى‌كند نشود، خود را نيازمند دعوت و هدايت نمى‌بيند و به دعوت داعى و هدايت هادى لبيك نمى‌گويد. ترس از خطر و احساس درماندگى و بيچارگى است كه انسان را در برابر اندرزگويان و هاديان مطيع و منقاد مى‌سازد.

در آن هنگام تنها كسى كه به دعوت رسول‌الله (ص) لبيك گفته بود، از مردها على (ع) (و شايد زيد كه برده آزاد شده بود) و از زن‌ها