در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٧٨ - مراحل رشد و وظايف والدين
لَّهُ بِوَلَدِهِ؛ هيچ مادرى و هيچ پدرى نبايد به وسيله فرزندش متحمل ضرر و خسارت شود. مفسران مىگويند اين جمله به اول آيه يعنى: وَالْوَالِدَاتُ يرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَينِ كَامِلَينِ مربوط مىشود، نه به جمله لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا. در حقيقت لَا تُضَآرَّ وَالِدَة بِوَلَدِهَا: يعنى به زور بچه را از مادر نگيريد و به بهانه اين كه يك مؤسسه يا يك دايهاى بهتر يا ارزانتر از او نگهدارى مىكند، مادر را به زور از فرزندش جدا نكنيد. حق مادر نبايد به واسطه فرزندش پايمال شود. و لَا مَوْلُودٌ لَّهُ بِوَلَدِهِ يعنى مادر هم نبايد به بهانه اين كه از فرزند نگهدارى مىكند خواستهاى بيش از توان از شوهرش داشته باشد و پدر نبايد به واسطه فرزندش متحمل ضرر شود.
بر اساس تفسيرى ديگر از اين فراز آيه، مقصود آن است كه اگر زن داراى ميل جنسى بود مرد نبايد به بهانه بچهدار شدن از آن استنكاف ورزد و اين حق زن را پايمال كند و مرد هم اگر تمايل جنسى داشت زن حق ندارد به اين بهانه مانع آميزش شوهر شود. به وسيله بچه، زن نبايد به مرد ضرر بزند و مرد هم نبايد به زن ضرر بزند. در تأييد اين تفسير روايتى هم از امام باقر يا امام صادق (ع) وارد شده است.[١] البته فقها (رضوان الله عليهم) اينكه حق الاستيلاد از آن مرد و
[١]. شيخ طوسى، تهذيب الاحكام، ج ٨، ص ١٠٧؛ عن أبى الصباح الكنانى، عن أبى عبدالله قال: سألته عن قول الله عزوجل:« لاتضار والد بولدها و لامولود له بولده فقال: كانت المراضع مما تدفع إحداهن الرجل اذا اراد الجماع: تقول لاادعك انى اخاف ان احبل فاقتل ولدى هذا الذى أرضعه و كان الرجل تدعوه المرأ فيقول انى اخاف ان اجامعك فاقتل ولدى فيدعها فلايجامعها فنهى الله عزوجل عن ذلك أن يضار الرجل بالمرأ و المرأ بالرجل.