در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٧٦ - مراحل رشد و وظايف والدين
مادر به فرزندان منتقل مىشود كه مربوط به ژن نيست. پدر اعتياد به مشروبخوارى دارد، گفته شده است چنين شخصى فرزند سالم به دنيا نمىآورد. يا اوصاف و اخلاق نيك يا بد خود را به فرزند منتقل مىكند. در مجموع مىتوان گفت چهار چيز است كه به فرزندان انتقال مىيابد:
١- اخلاق؛ ٢- اعمال؛ ٣- اوصاف؛ ٤- ژن.
حتى مواردى است كه پدر يا نسلهاى قبلى عملى را انجام مىدهند و اثر آن در نسلهاى بعدى ظاهر مىشود.
بنابراين اصل اين كه اوصاف و ويژگىهاى پدر و مادر در فرزند تأثير بهسزايى دارد قابل انكار نيست. در روايت آمده است كه محمد حنفيه كه فرزند امام على (ع) و مادرش از طايفه حنفيه بود در جنگ جمل پرچم را از امام (ع) به دست گرفت و شجاعانه ايستاد، اما در منطقهاى محاصره و تير باران شد به گونهاى كه از منطقهاى كه پناه گرفته بود بيرون نيامد و حضرت يكى دوبار به او فرمود كه حمله كند و او نتوانست حمله كند. حضرت جلو آمد و با غلاف شمشير به او زد و فرمود: اخذتك عرق من أمّك؛ اين ارثى است كه از طرف مادر به تو رسيده وگرنه فرزند على در وسط ميدان جنگ باز نمىايستد.[١]
پس اخلاق، آداب، اوصاف و اعمال از پدر و مادر به فرزند منتقل مىشود. درآيه ٣٤ آل عمران نيز اينگونه آمده است: ذُرِّية بَعْضُهَا مِن بَعْضٍ؛ پيامبران فرزندان يكديگرند كه به توارث به ارث رسيدهاند.
[١]. ابن ابى الحديد، شرح نهج البلاغه، ج ١، ص ٢٤٣.