یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٠٥ - رهبری و مدیریت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٦٠٥

زدهاند که صداشان در نمیآید. بهترین رهبرها آنها هستند که نیروهای افراد خود را بسیج کردهاند، تحریک کردهاند، هماهنگ کردهاند، آرمان واحد برای آنها به وجود آوردهاند. دو هنر در آرمان واحد: یکی اینکه فرد انسان را آرمانی کردن، دیگر اینکه گروه انسانها را در یک آرمان جمع کردن.

٧. نیاز به مدیریت انسانها بیش از حیوانهاست. گله گوسفند ادارهاش با یک چوپان بیسواد است که چه بکند؟ مراتع را بشناسد، آبخورها را بشناسد، مانع تفرق شود، مانع گرگ شود، احیاناً اگر گوسفندی مریض شد معالجه کند. اما گوسفند دنیای مرموز روحی ندارد، گوسفند نیروهای سرگردان ذخیرهشده ندارد، گوسفند قوانین پیچیده روحی که لازم است شناخته شود ندارد، گوسفند خلیفةاللَّه و مظهر اسماء و صفات الهی و دارای احسن تقویم نیست. به همین دلیل، بیش از آنچه گوسفند نیازمند به چوپان است انسان نیازمند به رهبر است و بیش از تفاوت سطحی چوپان و گوسفند، تفاوت سطحی رهبر انسان با خود انسان لازم است، یعنی راهنمایان و رهبران الهی.

٨. فرق نبوت و امامت که اولی رهنمایی است و دومی رهبری.

اولی ابلاغ است، اخبار است، آگاه کردن است، ارائه دادن راه است، دومی سرپرستی است، جلو افتادن و به دنبال خود کشاندن است، تحریک نیروها و بسیج نیروها و سامان دادن و سازمان بخشیدن نیروهاست.

پیامبران برخی راهنمای راهبر بودند، مانند ابراهیم و موسی و عیسی و خاتمالانبیاء و برخی فقط راهنما بودند، ولی ائمه رهبرند و راهنماییشان همان راهنمایی خاتم الانبیاست.

٩. اناللَّه اتخذ ابراهیم نبیاً قبل ان یتخذه رسولًا ...

١٠. تفاوت مفهوم رهبری در دنیای امروز و در اصطلاح اسلام ١١. سه اصل در مورد انسان: ذخایر عظیم (... و یثیروا لهم دفائن العقول ...)، عدم کفایت غریزه، پیچیدگی قوانین روح انسان که جز از راه شناخت قوانین حاکم بر زندگی بشر رهبری میسر نیست. شناخت