یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٨ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٢٨٨

یا اینکه مثلًا صندوق قرض ایجاد کنیم ...؟

تقسیمات ربا.

دو قسم ربا:

استهلاکی و انتاجی:

برخی از اقتصادیون، ربا را به دو قسم منقسم کردهاند: ربای استهلاک و ربای انتاج ... و عقیده دارند که ربا در قسم دوم مانعی ندارد. به عقیده ما این تقسیم فقط آثار ربا را تخفیف میدهد و وسیلهای است برای اینکه سرمایهداری مدتی دیگر به حیات خود ادامه دهد.

این سخن خطاست، هم از جنبه دینی و هم از جنبه اجتماعی.

ربای انتاجی نیز حرام است:

اسلام ربا را در مطلق قرضها تحریم کرده است، خواه برای استهلاک و زندگی روزمره و خواه برای سرمایهگذاری و تجارت.

آیه: لاتأکلوا الرّبوا اضعافاً مضاعفة:

و اینکهمیگویند قرآن چون فرمود: لاتأکلوا الرّبوا اضعافاً مضاعفة پس همه اقسام ربا را منع نکرده، درست نیست. این قید، مفهوم مخالف ندارد؛ نظیر قید احصان است در آیه کریمه: و لاتکرهوا فتیاتکم علی البغاء ان اردن تحصناً که مفهوم مخالف ندارد. این از ناحیه دینی.

اما از جنبه اجتماعی. از این جنبه نیز جهاتی وجود دارد که نباید از آن غافل بود. از نظر عواطف انسانی همانطوری که ربای استهلاکی باید تحریم شود، ربای تولید و سرمایهای نیز باید تحریم شود.

تاجری که پول ربوی قرض میکند برای کار خود، درآمد خود را در غذا و لباس و دوا و امثال اینها صرف میکند، پس چرا باید ربا در قرض خود بدهد؟ گذشته از اینها مطلب مهم این است که این قرضها از طرف شرکتهای خاصی داده میشود و این شرکتها متعلق است به افراد مخصوصی و نتیجه همیشه تمرکز ثروت و قدرت است در دست افراد خاصی، به خلاف نظام تعاونی که ما به عنوان دین پیشنهاد کردیم.

ربا.

شبح ربا در همه شئون زندگی هست:

هرجا نظر افکنی در این زندگی نکبتبار ما شبح ربا را جلو خود